Artykuł

30 czerwiec 2017

Konferencja naukowa „Relacje polsko-żydowskie w XX wieku. Badania – kontrowersje – perspektywy”, Kielce, 3–4 lipca 2017

Kategoria: Konferencje, XXw, Holocaust, Aktualności, Metodologia , Historia społeczna, Historia polityczna, Historia i pamięć

Instytut Pamięci Narodowej Delegatura w Kielcach oraz Instytut Historii Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach zapraszają na konferencję „Relacje polsko-żydowskie w XX wieku. Badania – kontrowersje – perspektywy”, która odbędzie się 3–4 lipca 2017 r., w Centrum Edukacyjnym IPN „Przystanek Historia” w Kielcach.

 

Relacje polsko-żydowskie w XX wieku budziły i budzą wśród historyków oraz specjalistów z dziedzin pokrewnych niesłabnące zainteresowanie naukowe. Szczególną popularnością badaczy cieszą się trudne dla wzajemnych stosunków czasy okupacji niemieckiej i sowieckiej oraz lat powojennych. Zwłaszcza w ostatnim okresie ukazało się wiele publikacji dotyczących wzajemnych relacji obu narodów, które stały się głośne nie tylko w Polsce, wywołując wiele kontrowersji. Problemy wzbudzały przy tym nie tylko stawiane tezy, ale także kwestie natury metodologicznej i źródłoznawczej. 

 

Podczas konferencji poruszone zostaną następujące obszary i problemy badawcze:

1. Postawy i stanowiska metodologiczne a kontekst kulturowy, społeczny i ideologiczny w badaniach naukowych nad relacjami polsko- żydowskimi.

2. Perspektywa antropologiczna w badaniach historycznych nad stosunkami polsko-żydowskimi.

3. Problemy, spory, konfrontacje – wokół warsztatu badawczego autorów publikacji dotyczących problematyki polsko-żydowskiej.

4. Teorie i koncepcje psychologiczne w badaniach nad relacjami polsko-żydowskimi.

5. Materiały śledcze, operacyjne i sądowe okresu stalinowskiego jako źródła historyczne do badań naukowych nad relacjami polsko-żydowskimi w okresie okupacji niemieckiej i pierwszych lat „Polski Ludowej”.

6. Dokumentacja Polskiego Państwa Podziemnego jako źródło do badań nad dziejami stosunków polsko-żydowskich 1939-1945.

7. Dokumenty wytworzone przez organa bezpieczeństwa państwa w okresie PRL do badań nad dziejami relacji polsko-żydowskich.

8. Źródła subiektywne: pamiętniki, relacje itd. do badań stosunków polsko-żydowskich.

9. Relacje polsko-żydowskie w publikacjach międzynarodowych.

 

Komitet Organizacyjny Konferencji:

Dr hab. prof. UJK Jerzy Gapys (IH UJK)

Dr Dorota Koczwańska-Kalita (IPN Kielce)

Dr Ryszard Śmietanka-Kruszelnicki (IPN Kielce)

Dr hab. prof. UJK Beata Wojciechowska (IH UJK)

 

Sekretarze konferencji:

Dr Tomasz Domański (IPN Kielce), tomasz.domanski@ipn.gov.pl 

Dr Edyta Majcher-Ociesa  (IH UJK) ,emajcher@ujk.edu.pl

 

Adres do korespondencji:

Instytut Pamięci Narodowej delegatura w Kielcach

Aleja Na Stadion 1, 25-127 Kielce

Tel. (0-41) 340 50 50

 

 

PROGRAM KONFERENCJI:

 

3 lipca (poniedziałek) 2017 r. 

 

9.00-9.15 Otwarcie obrad 

 

Część I 

Moderator: dr hab. prof. UJK Jerzy Gapys (UJK Kielce) 

9.15-9.35 dr hab. Elżbieta Rączy (IPN Rzeszów), Znaczenie dokumentacji sądowej w badaniach nad stosunkami polsko-żydowskimi w czasie II wojny na przykładzie regionu podkarpackiego 

9.35-9.55 dr Przemysław Benken (IPN Szczecin), Dzieje Żydów w Armii Polskiej w ZSRR na podstawie „Historii złudzenia…” Klemensa Nussbauma 

9.55-10.15 dr hab. prof. UJK Jerzy Prochwicz (UJK Kielce – Filia Piotrków Trybunalski), Relacje polsko-żydowskie na Kresach Wschodnich w publikacjach. Uwagi krytyczne. Postulaty badawcze 

10.15-10.35 dr Ewa Kurek, Stosunki polsko-żydowskie – metodologia badań 

10.35-10.55 dr Marcin Urynowicz (BBH IPN Warszawa), Nowe trendy w badaniach nad stosunkami polsko-żydowskimi 

10.55-11.10 Dyskusja 

11.10-11.25 Przerwa 

 

Część II 

Moderator: dr Tomasz Domański (IPN Kielce) 

11.25-11.45 Alicja Gontarek (UMCS) i Damian Sitkiewicz (Archiwum IPN), Powierzchowność i braki źródłowe jako bariera w badaniach stosunków 

polsko-żydowskich garść refleksji o świadomości metodologicznej i warsztacie historyka 

11.45-12.05 prof. dr hab. Zbigniew Zaporowski (UMSC), Relacje polsko-żydowskie w czasie obrony Lwowa w listopadzie 1918 roku 

12.05-12.25 dr Adam Sitarek (IPN Łódź), Negocjacje polsko-żydowskie 1918-1922 w aktach polskich władz państwowych 

12.25-12.45 dr Przemysław Żukowski (UJ), Kilka refleksji na temat studentów wyznania żydowskiego i narodowości żydowskiej na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego w latach 1918-1939 

12.45-13.00 Dyskusja 

13.00-14.00 Przerwa 

 

Część III 

Moderator: dr hab. Elżbieta Rączy (IPN Rzeszów) 

14.00-14.20 dr hab. prof. UJK Jerzy Gapys (UJK Kielce), Relacje polsko-żydowskie w świetle dokumentacji Armii Krajowej. Wybrane przykłady 

14.20-14.40 dr Paweł Warot (BBH IPN Warszawa), Stan badań nad relacjami polsko-żydowskimi w powiecie łomżyńskim w latach 1939-1945 

14.40-15.00 dr Anton Liutynski (doktorant, UJK Kielce), Wydarzenia w Prozorokach w 1941 r. Przyczynek do badań nad dziejami Holokaustu na Białorusi 

15.00-15.20 Anna Pyżewska (IPN Białystok), Mord w Bzurach (sierpień 1941 r.) – fakty i interpretacja 

15.20-15.35 Dyskusja 

15.35-15.50 Przerwa 

 

Część IV 

Moderator: dr Dorota Koczwańska-Kalita (IPN Kielce) 

15.50-16.20 prof. Sara Bender (University of Hajfa), Essential issues in Polish-Jewish relations in Kielce: 1939-1946 

16.20-16.40 dr Ryszard Śmietanka-Kruszelnicki (IPN Kielce), Inercja i stagnacja. Wokół bezradności badawczej nad pogromem Żydów w Kielcach 4 lipca 1946 r. 

16.40-17.00 Dominik Flisiak (doktorant, UJK Kielce), Pogrom z 4 lipca 1946 r. w księdze pamięci gminy żydowskiej w Kielcach 

17.00-17.20 dr Justyna Staszewska (IPN Kielce), Pogrom z 4 lipca 1946 r. w kieleckiej prasie lokalnej po 1989 r. 

17.20 Dyskusja 

 

4 lipca (wtorek) 2017 r. 

 

Część V 

Moderator: dr hab. prof. UJK Jerzy Prochwicz (UJK Kielce – Filia Piotrków Trybunalski) 

9.00-9.20 dr Tomasz Karbowniczek (Komisja Historyczna Polskiej Partii Socjalistycznej), Pogrom ludności żydowskiej w Ostrowcu w lipcu 1904 roku w pamiętniku Ignacego Boernera. Przyczynek do badań nad stosunkiem Polskiej Partii Socjalistycznej do wystąpień antysemickich 

9.20-9.40 Katarzyna Gudzik (doktorantka, UR), Życie z piętnem Holokaustu. Wokół wspomnień Luci Retman i Szymona Redlicha 

9.40-10.00 Marek Szajda (doktorant, UWr), Żydowska historia mówiona? O specyfice żydowskich narracji na przykładzie wywiadów z powojennymi emigrantami 

10.00-10.20 Sławomir Grabias (doktorant, UW), Polscy „świadkowie” Holokaustu. Wykorzystanie analizy sieci społecznych (Social Network Ananlysis, SNA) w badaniach nad zagładą Żydów. Studium przypadku 

10.20-10.40 Katarzyna Kotula (doktorantka, UP im. KEN w Krakowie), „Podróż do kresu człowieczeństwa”. Kinematografia polska wobec doświadczeń II wojny światowej i Holokaustu (1945-1949) 

10.40-10.55 Dyskusja 

10.55-11.10 Przerwa 

 

Część VI 

Moderator: dr Ryszard Śmietanka–Kruszelnicki (IPN Kielce) 

11.10-11.30 dr Tomasz Domański (IPN Kielce), Procesy z dekretu 31 sierpnia 1944 r. jako źródło do dziejów relacji polsko-żydowskich. Głos z powiatu kieleckiego 

11.30-11.50 Janusz Oszytko (IPN Opole), Trzech skazanych i trzy historie – przyczynek do karania zbrodni niemieckich na Żydach na Opolszczyźnie po 1945 r. 

11.50-12.10 dr Zbigniew Bereszyński (PIN – Instytut Śląski w Opolu), Aparat bezpieczeństwa Polski Ludowej wobec Żydów na Górnym i Dolnym Śląsku w latach 1945 –1989 

12.10-12.30 dr Martyna Rusianiak-Karwat (ISP PAN), Sprawa Libera Gottloba – w świetle dokumentów Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Krakowie 

12.30-12.45 Dyskusja 

12.45-13.45 Przerwa 

 

Część VII 

Moderator: dr Edyta Majcher-Ociesa (UJK Kielce) 

13.45-14.05 dr hab. Stanisław Meducki (PŚK), Społeczność żydowska w Polsce po II wojnie światowej (1944-1956) 

14.05-14.25 Paweł Madej (Wojsko Polskie), Mniejszość żydowska we wczesnych czasach PRL 

14.25-14.45 Tomasz Cebrat (student, Washington University in St. Louis), Pamięć o Polsce i Polakach we wspomnieniach żydowskich emigrantów a polityka historyczna państwa Izrael w latach 1948-1953 

14.45-15.05 Piotr Rapiński (doktorant, UŁ), Polsko-czechosłowackie początki izraelskich sił powietrznych 

15.05 Dyskusja i zamknięcie obrad 

 

 

Źródło: Instytut Pamięci Narodowej - Oddział w Krakowie

Nowości wydawnicze

„Kronika halicko-wołyńska (Kronika Romanowiczów)” - spotkanie z autorami krytycznej edycji źródła, Kraków 11 XII 2017

Filmy historyczne

"Jak Pan Bóg pozwoli zmartwychwstać" - przedpremierowy pokaz filmu, 2 listopada 2016