Artykuł

18 sierpień 2017

„Trudne wybory gen. Władysława Andersa” - nowa wystawa online Muzeum Historii Polski na platformie Google Arts&Culture

Kategoria: Wystawy, XXw, Aktualności, Historia wojskowości, Historia polityczna, Biografie

11 sierpnia 2017 roku minęła 125 rocznica urodzin generała Władysława Andersa. Z tej okazji Muzeum Historii Polski przygotowało  wystawę poświęconą dowódcy Armii Polskiej na Wschodzie. Ekspozycja „Trudne wybory  gen. Władysława Andersa” została umieszczona na na międzynarodowej platformie Google Arts&Culture. Jest to już szesnasta wystawa online Muzeum udostępniona na tej platformie.

 

Ekspozycja przedstawia losy generała Andersa na tle wydarzeń historycznych, takich jak kampania wrześniowa, podpisanie układu Sikorski-Majski, utworzenie armii w ZSRR, ewakuacja polskiej ludności cywilnej z terenu Związku Radzieckiego, bitwa o Monte Cassino.

 

Na wystawie można zobaczyć zarówno zdjęcia generała oraz archiwalne materiały dotyczące jego armii, jej żeńskiej formacji zwanej „Pestkami”, obozów i szkół polskich w Indiach a także czasopism wydawanych dla potrzeb wojska. Wśród ikonografii znalazły się wykresy i mapy, a także plakaty ze zbiorów Imperial War Museums oraz fotografie z kolekcji Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa.

 

Wystawę można oglądać na stronie:  www.wystawy.muzhp.pl.

 

 

Generał Władysław Anders w 1939 roku walczył zarówno z Niemcami, jak i z Sowietami. Dwukrotnie ranny, schwytany podczas próby przebicia się do Rumunii, po krótkim pobycie we Lwowie został przetransportowany do moskiewskiego więzienia na Łubiance.

 

Po podpisaniu układu Sikorski-Majski (5 lipca 1941 roku) wypuszczono go z więzienia z misją sformowania polskiej armii. Borykał się przy tym z trudnościami w zaopatrzeniu, z niechęcią urzędników i złym stanem zdrowotnym żołnierzy, w większości zwolnionych z łagrów. Nie zaniedbał przy tym pomocy cywilom. Podczas negocjacji ze Stalinem odmawiał wysyłania na front pojedynczych dywizji, chcąc by armia polska funkcjonowała jako całość.

 

Wobec pogarszającej się sytuacji politycznej, latem 1942 roku podjął decyzję o wycofaniu armii do Iranu. Wbrew rozkazom nie zrezygnował przy tym z ewakuacji cywilów. Towarzysząc Armii Polskiej na Wschodzie, tworzyli oni tzw. „małą Polskę” – sieć szkół, czasopism i instytucji powołanych, by stworzyć namiastkę normalnego życia. Przy armii powstał m. in. Instytut Literacki, kierowany przez Jerzego Giedroycia. Łącznie Anders wyprowadził z ZSRR ok. 120 tys. obywateli polskich.

 

W grudniu 1943 roku 2 Korpus Polski został przetransportowany do Włoch. 18 maja 1944 roku, po krwawych walkach o okoliczne wzgórza, dowodzeni przez gen. Andersa żołnierze  zajęli klasztor Monte Cassino, wchodzący w skład niemieckich umocnień Linii Gustawa. 17 lipca 1944 roku 2 Korpus zdobył Ankonę – port niezbędny dla zaopatrzenia alianckiej armii. Plan tej jedynej czysto polskiej operacja na froncie zachodnim przygotował generał Anders.

 

Po zakończeniu II wojny światowej Anders pozostał na emigracji, czynnie uczestnicząc w jej życiu politycznym. 26 września 1946 roku komunistyczny Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej pozbawił go polskiego obywatelstwa. Pretekst stanowiło objęcie przez Andersa dowództwa Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczeń, mającego zapewnić żołnierzom II Korpusu łagodne przejście do życia w cywilu.

 

Generał Anders zmarł w Londynie 12 maja 1970 roku.. Zgodnie z jego ostatnią wola, pochowany został na  Polskim Cmentarzu Wojennym ma Monte Cassino.

 

 

Źródło: Muzeum Historii Polski

Nowości wydawnicze

Konkurs imienia profesora Jerzego Michalskiego na najlepszą recenzję naukową z zakresu historii (zgłoszenia do 31 X 2017)

Filmy historyczne

"Jak Pan Bóg pozwoli zmartwychwstać" - przedpremierowy pokaz filmu, 2 listopada 2016