Artykuł

04 sierpień 2016

"Zapisy terroru" - inauguracja portalu Ośrodka Badań nad Totalitaryzmami

Kategoria: XXw, Holocaust, Źródła , Aktualności, Historia społeczna, Historia polityczna

4 sierpnia odbyła się inauguracja portalu „Zapisy Terroru” (zapisyterroru.pl) przygotowanego przez Ośrodek Badań nad Totalitaryzmami im. Witolda Pileckiego. Znalazło się w nim ponad 500 spisanych relacji dotyczących terroru niemieckiego w okresu II wojny światowej złożonych przed Główną Komisją Badania Zbrodni Niemieckich w Polsce (później Główna Komisja Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce)

 

Repozytorium dostępne jest na stronie: zapisyterroru.pl 

 

Zbiór opublikowanych materiałów będzie sukcesywnie rozszerzany. Jako pierwsze udostępnione zostały świadectwa dotyczące Warszawy i jej okolic. Znajdują się wśród nich relacje o terrorze niemieckim w okupowanej stolicy: egzekucjach ulicznych, łapankach, życiu codziennym warszawskiego getta i mordach na polskiej inteligencji przeprowadzonych w Palmirach i innych miejscowościach podwarszawskich. Zaprezentowane zostały świadectwa więźniów Pawiaka i Gęsiówki oraz osób, które przeszły przez brutalne przesłuchania w alei Szucha. Część zeznań pochodzi od polskich Żydów, ocalałych z transportów do obozu zagłady w Treblince. Udostępniono również relacje warszawiaków, którzy przeżyli Rzeź Woli – wielką akcję ludobójczą, przeprowadzoną przez Niemców w pierwszych dniach Powstania Warszawskiego.

 

„Zapisy Terroru” to jeden z największych zbiorów świadectw ludności cywilnej okupowanej Europy. W stworzonym na potrzeby projektu internetowym repozytorium cyfrowym Ośrodek Badań nad Totalitaryzmami im. Witolda Pileckiego publikuje protokoły przesłuchań świadków – obywateli polskich, którzy po II wojnie światowej składali zeznania przed Główną Komisją Badania Zbrodni Niemieckich w Polsce. Kryją się w nich osobiste doświadczenia tysięcy Polaków – ofiar nazistowskiego terroru, ich rodzin i bliskich. W przyszłości twórcy repozytorium planują uzupełnić „Zapisy Terroru” o świadectwa dotyczące zbrodni komunistycznych.

 

Magdalena Gawin, podsekretarz stanu w MKiDN oraz inicjatorka Ośrodka Badań na Totalitaryzmami wskazała, że jednym z podstawowych zadań Ośrodka jest upowszechnienie wiedzy o polskiej historii za granicą. Wiceminister wyraziła też nadzieję, że „dzięki tłumaczeniom na język angielski zeznania trafią wkrótce do obiegu międzynarodowego. Dotrą do większości uniwersytetów i katedr zajmujących się XX-wieczną historią”

 

W chwili obecnej na zbiory portalu „Zapisy Terroru” składa się 20 tys. stron przeanalizowanych akt, 9 tys. odrębnych rekordów w bazie danych i 1,5 tys. stron udostępnionego materiału źródłowego. Każda relacja opatrzona została dokładnym opisem. Ważnymi elementami są pełnotekstowa wyszukiwarka oraz system tagów ułatwiające poruszanie się wśród zgromadzonych w repozytorium materiałów.

 

Baza świadectw jest stale rozbudowywana. Już niedługo w „Zapisach terroru” publikowane będą zeznania z innych części Polski. Autorom repozytorium szczególnie zależy na tym, by udostępnić relacje z mniejszych miejscowości i obszarów wiejskich.  Ośrodek planuje zbiórkę pod hasłem "Podziel się pamięcią", apelując do wszystkich Polaków w kraju i za granicą, aby przekazali pamiątki ze swoich prywatnych archiwów, które po digitalizacji uzupełnią i wzbogacą  cyfrowe repozytorium na stronie internetowej. 

 

Główna Komisja Badania Zbrodni Niemieckich w Polsce, powołana do życia w 1945 roku, dokumentowała zbrodnie niemieckie z czasu II wojny światowej, prowadziła dochodzenia i publikowała wyniki swych badań. W 1949 roku przemianowana została na Główną Komisję Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce. Zadania Komisji, rozszerzone o badanie terroru komunistycznego, przejął w 1998 r. pion śledczy Instytutu Pamięci Narodowej. Przekazana do archiwum IPN dokumentacja, w tym zeznania świadków, liczy 3,5 tys. metrów bieżących akt.

 

 

 

Źródło: Ośrodek Badań nad Totalitaryzmami im. Witolda Pileckiego, zapisyterroru.pl

http://www.zapisyterroru.pl/dlibra

Nowości wydawnicze

Konkurs imienia profesora Jerzego Michalskiego na najlepszą recenzję naukową z zakresu historii (zgłoszenia do 31 X 2017)

Filmy historyczne

"Jak Pan Bóg pozwoli zmartwychwstać" - przedpremierowy pokaz filmu, 2 listopada 2016