Artykuł

29 maj 2017

Locarno – „okrojenie zwycięstwa” czy uspokojenie powojennej Europy? - wykład prof. Marka Kornata, Warszawa 30 maja 2017 r.

Kategoria: Wykłady, XXw, Aktualności, Historia polityczna

30 maja, o godz. 17.30 w Ośrodku Badań nad Totalitaryzmami im. Witolda Pileckiego w Warszawie (ul. Foksal 17, sala konferencyjna, III piętro) odbędzie się trzeci wykład prof. Marka Kornata z cyklu „Dlaczego II wojna światowa zaczęła się w Polsce? Ład wersalski a pokój w Europie”. Wykład zatytułowany będzie: Locarno – „okrojenie zwycięstwa” czy uspokojenie powojennej Europy?

 

.

Prof. Marek Kornat o najbliższym wykładzie:

„Wykład będzie poświęcony znaczeniu traktatu z Locarno (systemu locarneńskiego) dla losów ładu wersalskiego w międzywojennej Europie. Duża część historiografii postrzega Locarno jako prawdziwy akt pokoju między Niemcami a ich wrogami z I wojny światowej.

Jak wiadomo, teza ta pozostaje silnie obecna, zwłaszcza w poglądach tych historyków, którzy upatrują w konferencji locarneńskiej preludium do pojednania francusko-niemieckiego w myśl uspokojenia i zjednoczenia Europy Zachodniej. Zapominają oni jednak o tym, że Locarno stworzyło wyłom w bezpieczeństwie europejskim, zostawiając Europę Środkową i Wschodnią bez analogicznej gwarancji.

Z mojego punktu widzenia tezy apologetów Locarno zasługują na krytykę i wymagają polemiki – temu będzie poświęcony wykład. Z punktu widzenia, który jest mi bliski, Locarno było aktem podziału Europy, osłabienia ładu wersalskiego, a przede wszystkim przyniosło złudne nadzieje na wznowienie koncertu mocarstw. Francji dało rezultaty wybitnie połowiczne, bo chociaż w Locarno zdobyła brytyjskie gwarancje, to polityka francuska musiała coraz bardziej wyzbywać się swojej samodzielności”

.

 

 

O cyklu:

Zamysłem cyklu nie jest przedstawienie historii stosunków międzynarodowych w dwudziestoleciu międzywojennym, ale polemiczne spojrzenie na utarte opinie i interpretacje dotyczące genezy II wojny światowej. Powodów do sporów mamy bowiem wiele.

Obrony wymaga ład wersalski, który historiografie rosyjska i wielu narodów zachodnich obarczają odpowiedzialnością za nową wojnę – jeszcze okrutniejszą niż pierwsza. Małe państwa, powstałe w następstwie krachu imperiów (Niemiec, Rosji i Austro-Węgier), często uważane są za źródło bałkanizacji Europy i chaosu, który doprowadził do katastrofy. Locarno i appeasement wciąż mają swoich obrońców. Związek Sowiecki bywa postrzegany jako pokojowe państwo na uboczu Europy. II wojna światowa jawi się konfliktem wywołanym przez Hitlera – działającego w pojedynkę nieobliczalnego dyktatora, podczas gdy w rzeczywistości sowiecka Rosja udzieliła mu istotnego wsparcia, o czym niewielu pamięta.

Na kolejnych spotkaniach podjęty zostanie problem przyczyn wielkiego konfliktu światowego a także polemika z utartymi a czasami błędnymi opiniami. Nie można dziś zaoferować nowych ustaleń co do faktów – te przecież pozostają od dawna znane. Warto jednak podjąć próbę nowej interpretacji kwestii po stokroć rozpatrywanych przez historyków. Badanie problematyki stosunków międzynarodowych w XX wieku zeszło w polskiej nauce na dalszy plan. Organizatorzy cyklu więc do tych spraw powrócić – wspólnie zastanowić się nad prawdziwością tez uznanych za oczywiste, na nowo zinterpretować fakty. 

Kolejne wykłady:

4. Związek Sowiecki – pokojowe państwo na peryferiach czy potencjalny agresor? – 27.06.2017

5. Nowe państwa w Europie – czynnik destabilizacji?

6. Czy Niemcy Hitlera można było powstrzymać?

7. Appeasement – uczciwa oferta czy wielkie złudzenie?

8. Sprzysiężenie dwóch totalitaryzmów. Czy świat mógł uniknąć 23 sierpnia 1939 r.?

 

Prof. Marek Kornat (Instytut Historii PAN, Wydział Prawa i Administracji UKSW) – historyk i sowietolog. Zajmuje się historią dyplomacji i stosunków międzynarodowych w XX wieku oraz dziejami polskiej i zachodniej myśli politycznej i sowietologii. Gościł naukowo m.in. w Centre national de la recherche scientifique w Paryżu, na Uniwersytecie Columbia w Nowym Jorku i w Leibniz-Institut für Europäische Geschichte w Moguncji. Laureat licznych nagród i stypendiów. Wydał m.in.  Bolszewizm – totalitaryzm – rewolucja – Rosja. Początki sowietologii i studiów nad systemami totalitarnymi w Polsce (1918-1939) (2003-2004), Polityka zagraniczna Polski 1938–1939. Cztery decyzje Józefa Becka (2012).

 

Wielkie pytania o wiek XX – cykle wykładów otwartych

Projekt nawiązuje do praktyki życia akademickiego w krajach anglosaskich. Uczeni zaproszeni do wygłoszenia cyklu wykładów, będących całościowym, autorskim ujęciem pewnego generalnego problemu badawczego, na kolejnych spotkaniach stopniowo konfrontują swoje tezy z publicznością. Wykłady pozwalają śledzić i uczestniczyć w procesie narodzin wybitnych dzieł, które często wchodzą do kanonu światowej humanistyki. Podczas kolejnych cyklów wykładów, autorzy specjalizujący się w różnych dziedzinach podejmą próbę syntetycznego spojrzenia na jedno z fundamentalnych zagadnień, kluczowych dla zrozumienia wieku XX i polskiego doświadczenia dwóch totalitaryzmów. Na podstawie wykładów powstaną książki, które zostaną wydane nakładem Ośrodka Badań nad Totalitaryzmami im. Witolda Pileckiego.

 

 

Źródło: Ośrodek Badań nad Totalitaryzmami im. Witolda Pileckiego

 

Nowości wydawnicze

A. Zysiak, "Punkty za pochodzenie. Powojenna modernizacja i uniwersytet w robotniczym mieście" - dyskusja wokół książki, Kraków 29 czerwca 2017 r.

Filmy historyczne

"Jak Pan Bóg pozwoli zmartwychwstać" - przedpremierowy pokaz filmu, 2 listopada 2016