Artykuł

24 kwiecień 2017

„Dlaczego Sejm Czteroletni zasłużył na dobrą pamięć u Polaków?” - wykład prof. R. Butterwicka-Pawlikowskiego, Warszawa, 24 maja 2017 r.

Kategoria: XVI-XVIII wiek, Wykłady, Aktualności, Historia polityczna, Historia społeczna, Historia i pamięć

24 maja 2017 roku o godzinie 18.00 w Łazienkach Królewskich w Warszawie (Pałac na Wyspie) prof. Richard Butterwick-Pawlikowski wygłosi wykład pt. „Dlaczego Sejm Czteroletni zasłużył na dobrą pamięć u Polaków?”

 

Jest to kolejny wykład z cyklu "Czy mogła się uratować? Rzeczpospolita w XVIII wieku”. Wystąpienie prof. Butterwicka-Pawlikowskiego będzie poświęcony Sejmowi Czteroletniemu, i temu dlaczego Sejm Wielki zasługuje na wdzięczną pamięć - nie tylko u Polaków.

 

Zanim trzy ościenne mocarstwa skończyły dzieło podziału i unicestwienia Rzeczy­pospolitej, rozpoczęły ją zohydzać i ośmieszać. Kiedy Rzeczpospolita Polska zno­wu powstała w 1918 r., musiała borykać się z wieloma uprzedzeniami. Oskarżano naród polski o skłonność do anarchii oraz ucisk nie tylko "własnych" chłopów i mieszczan, lecz i Żydów, Rusinów, Litwinów i Niemców.

Byłoby jeszcze trudniej walczyć z takimi uprzedzeniami, gdyby nie dzieła Sejmu Czteroletniego. Można, owszem, krytykować sejmujących, ale w krótkim okresie faktycznej suwerenno­ści polscy prawodawcy wielokrotnie powiększyli przychody państwa oraz wojsko, wdrożyli fundamentalne reformy ustrojowe, wzmocnili unię polsko-litewską, do­konali rewolucji w zakresie kultury politycznej tak, aby można było skosztować "rządnej wolności" i otworzyli perspektywę stopniowej, pokojowej transformacji społeczeństwa. Mieszczanie stali się współobywatelami szlachty. Pod opiekę praw włączono każdego mieszkańca kraju, niezależnie od wyznania, języka czy urodze­nia. Ideę narodu polskiego oparto nie na etnosie lub pochodzeniu stanowym, lecz na wspólnej miłości do wolnej ojczyzny.

Słowem, mądrzy i patriotyczni obywatele doskonale przygotowali Rzeczpospolitą do wyzwań XIX w., choć nie zdołali obro­nić swego dzieła przed obaleniem w latach 1792–1795. Zdobyli także "poważanie" u "oświeceńszych narodów", i pokazali światu, że rozwój dziejowy niekoniecznie wiedzie przez absolutyzm lub rewolucyjny terror.

 

 

Prof. dr hab. Richard Butterwick-Pawlikowski - profesor historii polsko-li­tewskiej na Uniwersytecie Londyńskim. Kieruje Katedrą Cywilizacji Europej­skiej w Kolegium Europejskim w Natolinie i jest także profesorem wizytującym w Instytucie Historii PAN w Warszawie. Jego badania lokują się na styku dziejów polityki, religii, kultury i idei w Rzeczypospolitej XVIII w. Opublikował m.in.: Stanisław August a kultura angielska, Warszawa 2000 oraz Polska Rewolucja a Kościół katolicki 1788–1792, Kra­ków 2012.

 

Wstęp wolny

 

 

Źródło: Łazienki Królewskie

Nowości wydawnicze

Tomasz Krzemiński, Codzienność mniejszych miast Pomorza Nadwiślańskiego końca XIX i pierwszych dziesięcioleci XX wieku. Zmiany warunków materialnych, przeobrażenia obyczajowości (informacja wydawnicza),

Filmy historyczne

"Jak Pan Bóg pozwoli zmartwychwstać" - przedpremierowy pokaz filmu, 2 listopada 2016