„Drugi obieg wydawniczy w PRL na tle historii samizdatu w państwach bloku sowieckiego po 1956 roku”.

Celem konferencji jest refleksja nad historią niezależnego ruchu wydawniczego w Polsce lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych na tle innych krajów bloku sowieckiego. Konferencja z udziałem badaczy reprezentujących różne ośrodki i dyscypliny naukowe, pozwoli opisać rolę, jaką książki i pisma wydawane w drugim obiegu odegrały w drodze do demokratycznych przemian 1989 roku.

Drugi obieg wydawniczy stanowił jedną z głównych form aktywności opozycyjnej w Polsce lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych. Rzadko jednak to zjawisko wzbudzało szersze zainteresowanie historyków i innych badaczy. Warto zastanowić się nad rolą, jaką nielegalnie drukowane pisma i książki odegrały w historii opozycji demokratycznej i „Solidarności”. Na zjawisko drugiego obiegu wydawniczego spojrzeć można też z szerszej perspektywy, analizując je na tle historii samizdatu w Europie Środkowo-Wschodniej po 1956 roku. Perspektywa porównawcza pozwoli zastanowić się nad podobieństwami i różnicami w funkcjonowaniu drugiego obiegu w poszczególnych państwach. Szczególnie interesujące są ujęcia problemowe, skupiające się na konkretnych zjawiskach i mechanizmach.

Sesje odbywać się będą w Centrum Edukacyjnym IPN „Przystanek Historia” im. Janusza Kurtyki, przy ul. Marszałkowskiej 21/25 w Warszawie, w języku polskim i angielskim (tłumaczenie symultaniczne).

Wstęp wolny.


PROGRAM

31 maja 2012

9.00−9.05  otwarcie konferencji – dr Łukasz Kamiński – Prezes Instytutu Pamięci Narodowej

9.05−11.00 SESJA I: Drugi obieg a opozycja

Prowadzenie – dr Małgorzata Choma-Jusińska (IPN)

• Drugi obieg. Samizdat, bibuła, wydawnictwa podziemne – wokół definicji z perspektywy leksykografii – dr Dorota Pazio-Wlazłowska (Instytut Slawistyki PAN)
• Piłsudski, Miłosz, Arendt… Co czytała opozycja? – Natalia Jarska (IPN/Instytut Historii PAN)
• Prasa podziemna w systemie komunikowania społecznego w okresie stanu wojennego – dr Roman Wróblewski (Uniwersytet Wrocławski)
• Kolportaż prasy podziemnej jako forma aktywności opozycyjnej (1981–1989) – Jan Olaszek (IPN/Instytut Historii PAN)
• „Karton z bibułą”. Prywatne kolekcje pism drugiego obiegu jako źródło do badań nad siecią kolportażu – na wybranych przykładach – Beata Szmytkowska (Archiwum Państwowe w Gdańsku/Stowarzyszenie Archiwistów Polskich)

 Dyskusja

11.00−11.15 Przerwa kawowa

11.15−12.30 SESJA II Studia przypadków (część I)

Prowadzenie: dr Grzegorz Waligóra (IPN)

• „Biuletyn” i „Informator” – wydawnictwa organizacji „Ruch” (1969–1970) – Piotr Byszewski (IPN)
• „Biuletyn Informacyjny” KOR 1976–1980 – prof. Andrzej Friszke (Instytut Studiów Politycznych PAN/Collegium Civitas)
•  Niezależna prasa studencka (1980–1981) – próba charakterystyki – Kamil Dworaczek (IPN/Uniwersytet Wrocławski)

Dyskusja

12.30−12.40 Przerwa kawowa

12.40−14.00 SESJA II: Studia przypadków (część II)

Prowadzenie: dr Grzegorz Waligóra (IPN)

• Zespoły Drukarskie Vega. Podziemna działalność wydawnicza w Kielcach w latach 1983–1985 – Prof. Włodzimierz Batóg (Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach)/Andrzej Karyś
• „Słowo Podziemne” (1982–1984) i jego twórca Edward Kirpluk – Andrzej W. Kaczorowski
• Komunistyczny drugi obieg? Bezdebitowe druki nurtu dogmatycznego w PZPR – Przemysław Gasztold-Seń  (IPN/Uniwersytet Warszawski)

Dyskusja

14.00−15.30 Przerwa

15.30−16.40 SESJA III: Zachód i emigracja (część I)

Prowadzenie: dr Paweł Sowiński (Instytut Studiów Politycznych PAN)

• Odbiór polskich wydawnictw emigracyjnych i ich rola w Polsce rządzonej przez komunistów w latach 60. i 70.[ The Reception and Impact of Polish Émigré Periodicals and Books in Communist-Ruled Poland in the 1960s and early 1970s] – prof. Alfred Reisch (Hungarian Atlantic Council)
•  Wolne słowo z Zachodu. Program dystrybucji książek za żelazną kurtyną na przykładzie Polski (rekonesans badawczy) – dr Małgorzata Choma-Jusińska (IPN)
• Rola Instytutu Literackiego w Paryżu w kształtowaniu się drugiego obiegu wydawniczego w Polsce – Urszula Kowalczyk (Instytut Historii PAN/Archiwum Państwowe m.st. Warszawy)

Dyskusja

16.40−16.50 Przerwa kawowa

16.50−18.00 SESJA III: Zachód i emigracja (część II)

Prowadzenie: Przemysław Gasztold-Seń (IPN/Uniwersytet Warszawski)

• Dolary na bibułę. Amerykańska pomoc finansowa dla „drugiego obiegu” wydawniczego w Polsce (1982–1989) – dr Patryk Pleskot (IPN)
• Pomoc amerykańska dla prasy podziemnej „Solidarnościowej”. Rola związków zawodowych i  National Endowment for Democracy [U.S. Support for the Solidarity Underground Press: The Role of Organized Labor and the National Endowment for Democracy] – Arch Puddington (Freedom House)
• Zanim powstał Internet, Facebook i Twitter. Jak „Solidarność” wykorzystywała zachodnią technologię aby pokonać komunizm [Before the Internet, Facebook, and Twitter: How Solidarity Used Western Technology to Defeat Communism] – Benjamin B. Fisher

Dyskusja

18.00−18.15 Przerwa kawowa

18.15−20.00 SESJA IV: Służba bezpieczeństwa na tropie

Prowadzenie: dr Patryk Pleskot (IPN)

• Stosunek SB do niezależnego ruchu wydawniczego w latach 1976–1980 – dr Grzegorz Waligóra (IPN)
• Stosunek Służby Bezpieczeństwa do drugiego obiegu i podejmowane wobec niego działania operacyjne w latach 70. na przykładzie Wydawnictwa im. Konstytucji 3 Maja – Justyna Błażejowska
• Służba Bezpieczeństwa wobec pism i wydawnictw drugiego obiegu w latach 1980–1990 – Grzegorz Wołk (IPN/Uniwersytet Jagielloński)
• Działania SB wobec drugiego obiegu w okresie stanu wojennego na przykładzie Wydawnictwa im. gen. „Nila”- Fieldorfa – dr Cecylia Kuta (IPN)
• Nauka na usługach bezpieki – kryminalistyczna ekspertyza dokumentów – Igor Kordas (Centrum Szkolenia Policji w Legionowie)

Dyskusja

1 czerwca 2012

9.00−10.15 SESJA V: Samizdat (cz. 1)

Prowadzenie: dr Jan Skórzyński (Europejskie Centrum Solidarności)

• Samizdat na wyższych uczelniach ZSRS w drugiej połowie lat 50. i pierwszej połowie lat 60. [Samizdat in the Academic in USSR in the Second Half of 1950s and the First Half of 1960s] – Alexander Zdhidchenko (Modern National History Chair Named after F.M. Dostoevsky)
• Krytyczne wydanie “Khroniki tekushchikh sobyty” i nowe perspektywy badań nad fenomenem Samizdatu [The Annotated Edition of „The Chronicle of Current Events” and New Possibilities for Studying the Phenomenon of Samizdat]– Gennady Kuzovkin (Information and Public Education Center “Memorial”)
• Samizdat – rosyjscy Żydzi i spotkanie z Zachodem [Samizdat – Russian Jews, and encounter with the West]  – Prof. Dmitry Shlapentokh (Indiana University)

Dyskusja

10.15−10.30 Przerwa kawowa

10.30−12.00 SESJA V: Samizdat (cz. 2)

Prowadzenie: prof. Vilem Precan (Czechoslowak Documentation Centre in Prague)

• Doświadczenie czechosłowackie: drugi obieg wydawniczy, wydawnictwa podziemne i emigracyjne. Zagrożenia związane z dystrybucją wydawnictw drugoobiegowych w kraju, oraz przerzutami do i z Czechosłowacji [Czechoslovak Experience: Second Circulation, Samizdat Publications, Exile Publications. Dangers of Clandestine Transportations in,  from and to Czechoslovakia] – dr Marie Neudorflova
• Drugi obieg wydawniczy na Węgrzech a Służba Bezpieczeństwa [Hungarian Samizdat Culture and the State Security Services]– Alexandra Botyànszki (University of Szeged)
• Organizacja i funkcjonowanie drugiego obiegu wydawniczego w Litewskiej SRS [The Organization and Functioning of Samizdat Network in Lithuanian SRR] – Monika Kareniauskaitẻ (Vilnius University)
• Rozpowszechnianie wydawnictw drugoobiegowych jako forma intelektualnego sprzeciwu mniejszości etnicznych w ZSRS (doświadczenie kirgiskie) [Circulation of Forbidden Books and Manuscripts as a Form of Intellectual Resistance of the Soviet Ethnic Minorities (a Kyrgyz Experience)] – prof. Osmonakun Ibraimov (Kyrgyz-Turk Manas University)

Dyskusja

12.00−13.30 Przerwa

13.30−15.30 SESJA VI: Perspektywa porównawcza

Prowadzenie: dr János Tischler (Węgierski Instytut Kultury w Warszawie)

• Polskie i ukraińskie wydawnictwa opozycyjne a walka o wolność słowa (1956–1989) – Katarzyna Litwin (Akademia Krakowska), Kamil Szpyt (Uniwersytet Rzeszowski)
• Kobiety samizdatu – Karolina Mendrela (Uniwersytet Śląski)
• Myśl polityczna Samizdatu [The Political Thought of Samizdat] – Piotr Wciślik (Central European University/Open Society Archives)
• Przenikanie wydawnictw drugoobiegowych do sfer życia oficjalnego [Reframing Europe. The Ascent of Underground Narratives into Official Public Spheres]– dr Christian Domnitz (Behörde des Bundesbeauftragen für die Unterlagen des Staatssicherheitsdienstes der ehemaligen DDR)
• Dlaczego Polska? Czynniki rozwoju podziemnego ruchu wydawniczego w PRL – Katarzyna Ziętal (Fundacja Ośrodka KARTA)

Dyskusja

15.30−15.45 Przerwa kawowa

15.45−17.15 Sesja VII: Ruch społeczny

Prowadzenie: prof. Andrzej Friszke (Instytut Studiów Politycznych PAN/Collegium Civitas)

• Drugi obieg wydawniczy lat 70. i 80. jako element ruchu społecznego – zastosowanie socjologicznej teorii ruchów społecznych do analizy opozycji w Polsce – dr Adam Mielczarek
• Podziemny rynek. Drugi obieg wydawniczy lat 80. w perspektywie nowej socjologii gospodarczej – Mateusz Fałkowski (Uniwersytet w Erfurcie)
• Drugi obieg wydawniczy a sfera oficjalna – punkty styczne i komplikacje – dr Paweł Sowiński (Instytut Studiów Politycznych PAN)
• Niezależne wydawnictwo jako sposób na życie w schyłkowym okresie PRL. Czy jest potrzeba poszukiwań historycznych i demistyfikacji „drugiego obiegu”? – Jarosław Malik, dr hab. Grzegorz Miernik (Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach)

Dyskusja

17.15−17.30 Przerwa kawowa

17.30−19.30 Dyskusja panelowa „ZNACZENIE DRUGIEGO OBIEGU WYDAWNICZEGO W PRL”

Prowadzenie: Jan Olaszek (IPN/Instytut Historii PAN)

Uczestnicy:

• Prof. Andrzej Friszke (Instytut Studiów Politycznych PAN/Collegium Civitas)
• Dr Jan Skórzyński (Europejskie Centrum Solidarności)
• Dr Paweł Sowiński (Instytut Studiów Politycznych PAN)
• Dr János Tischler (Węgierski Instytut Kultury w Warszawie)
• Dr Grzegorz Waligóra (IPN)

19.30−19.45 – Podsumowanie i zakończenie konferencji


źródło: IPN

Tytuł: Przemoc i dzień powszedni w okupowanej Polsce

Rok wydania: 2011

Miejsce wydania: Gdańsk

Wydawnictwo: Wydawnictwo Oskar i Muzeum II Wojny Światowej

Liczba stron: 566

ISBN: 978-83-89923-72-1, 978-83-63029-02-9

Autorzy książki Przemoc i dzień powszedni w okupowanej Polsce, analizują sześcioletni okres okupacji nie przez pryzmat kluczowych decyzji politycznych i wojskowych o zasięgu globalnym, lecz skupiają się, jak wskazuje tytuł, na pełnych przemocy i brutalności codziennych doświadczeniach mieszkańców Polski. Co ważne, doświadczanych nie tylko ze strony niemieckiej ale również ZSRR.

Przemoc i dzień powszedni w okupowanej Polsce jest pokłosiem konferencji pod tym samym tytułem, która odbyła się w listopadzie 2009 r. w Warszawie. Została ona zorganizowana przez Muzeum II Wojny Światowej (Gdańsk) i Niemiecki Instytut Historyczny (Warszawa) z okazji 70-tej rocznicy wybuchu II wojny światowej. W spotkaniu wzięli udział historycy z wielu państw, w tym również z Niemiec (tam też ukazała sie książka).

Międzynarodowy charakter konferencji znajduje swoje odzwierciedlenie w prezentowanym tomie, pozwalającym zapoznać się czytelnikowi z wynikami badań zagranicznych historyków, ale też stanowi pewien kulturowy wymiar wspólnego dociekania trudnej prawdy. Ważnym aspektem pracy jest też, na co zwraca uwagę we wstępie Paweł Machcewicz, polemika "(...) z tezami, które wciąż można napotkać w historiografii zachodniej – o wojnie w Polsce w 1939 r., prowadzonej jakoby z poszanowaniem zasad prawa międzynarodowego." (s.9)

Podważone zostaje również przekonanie, że za zbrodnie wojenne odpowiada wyłącznie SS, tymczasem autorzy poszczególnych artykułów wykazują udział innych formacji i instytucji niemieckich w wielu zbrodniczych działaniach. Były one zresztą udziałem także drugiego agresora – ZSRR.
Publikacja podzielona jest na pięć rozdziałów, jednak to początkowe dwa stanowią jej rdzeń i  poświęcone są odpowiednio niemieckim i sowieckim strukturom przemocy. Warto odnotować, że każdy, co charakterystyczne dla pozostałych, jest wewnętrznie zróżnicowany: znajdują się w nich szersze analizy ale też case studies, dotyczące poszczególnych miast, takich jak Warszawa, Grodno czy Lwów. Nie sposób odnieść się do każdego umieszczonego w tomie tekstu – jest ich bowiem łącznie dwadzieścia trzy – ale warto wskazać na te dotykające mniej znanych problemów.

W pierwszym rozdziale szczególnie interesujący jest artykuł Jochena Bohlera. Nimiecki historyk dotarł do albumu fotograficznego policjanta Eduarda Schmidta. Dokumentował on z niezwykłą pedanterią swoją codzienną pracę polegającą na ewidencjonowaniu i prześladowaniu Żydów oraz aresztowaniu i rozstrzeliwaniu Polaków. Tekst wzbogacają zdjęcia z owego albumu, który potwierdza codzienne okrucieństwo i spowszednienie przemocy wśród członków gestapo. Mniej znany problem przeanalizował Daniel Brewing ukazujący specyfikę walki prowadzonej przez Niemców z partyzantami, co dotkliwe odbijało się na ludności wiejskiej, zastraszanej i terroryzowanej. Zupełnie inny temat stał się przedmiotem badań Isabel Hainemann, która zajęła się sprawą Polaków uznanych za "zdatnych do zniemczenia" w narodowosocjalistycznej polityce przesiedleńczej. Zagadnienia narodowości i etniczności to również temat tekstu Alexy Stiller, która opisuje zadania i działalność Komisarza Rzeszy ds. Umacniania Niemczyzny.
Drugi rozdział dotyczy okupacji sowieckiej, która pomimo podobieństw, choćby w postaci stosowanej przemocy, przebiegała w odmienny sposób. I tak przykładowo sieć agenturalna NKWD była tak silna, że właściwie zupełnie wyeliminowała działalność polskiego Państwa Podziemnego, na co zwracają uwagę: Piotr Kołakowski i Rafał Wnuk. Ważnym aspektem dotykającym całego w zasadzie społeczeństwa była działalność sowieckiej administracji. Anna Zapalec analizuje znaczenie działaczy partyjnych w roli administratorów, reorganizujących Kresy Wschodnie, a Daniel Boćkowski skupia się na sowieckim sądownictwie, które kierowało się przede wszystkim doktryną marksistowsko-leninowską a nie normami prawnymi.
Niezwykle ciekawy tekst zaprezentował również Marek Wierzbicki, który gruntownie przedstawił proces wymiany elit na okupowanych przez ZSRR terenach. Z jednej strony były to przymusowe wysiedlenia i wywłaszczenia miejscowej ludności, z drugiej napływ sowieckich działaczy komunistycznych.
Pozostałe trzy rozdziały kolejno traktują o konfliktach etnicznych, zadaniach związanych z oporem i konspiracją i wreszcie dniu powszednim w okupowanych miastach. W kontekście wojny i etniczności interesujący jest artykuł Felixa Ackermana, który z niezwykłą precyzją odtwarza losy mieszkańców w okupowanym, na przemian przez Sowietów i Niemców, Grodnie. Jedni jak i drudzy  uczynili z tego, co etniczne kategorię postrzegania mieszkańców. Była ona z jednej strony  wykorzystywana do prześladowań poszczególnych nacji, z drugiej stała się elementem gwarantującym przetrwanie. Fałszowana przez poszczególne osoby stała się szybko kategorią oderwaną od swojego pierwotnego znaczenia.
W kolejnym rozdziale na szczególną uwagę zasługują rozważania prowadzone przez Piotra Gontarczyka, dzięki którym czytelnik może poznać mało znane losy komunistycznego ruchu oporu, jego relacji ze strukturami AK oraz negatywnej opinii jaką wzbudzał u większości społeczeństwa. Na koniec trzy równie ciekawe tematy. Dwa z nich dotyczą losów okupowanych miast: Łodzi i Lwowa. Natomiast trzeci to analiza Warszawy, tym razem widzianej nie z perspektywy miejscowej ludności lecz oczami okupanta. Takie zestawienie pozwala porównać dwa, jakże odmienne punkty widzenia.

Zasygnalizowane wyżej wątki potwierdzają dużą różnorodność publikacji, co jest jej zdecydowanym atutem. Autorzy kilku przynajmniej tekstów poruszyli zagadnienia mało znane lub spojrzeli na nie w nowy sposób. Docenić należy również bogactwo materiałów źródłowych, które zostały wykorzystane przez naukowców. Część tekstów wzbogacona jest o zdjęcia i fragmenty wspomnień uczestników opisywanych wydarzeń. Podnosi to zarówno atrakcyjność literacką, jak i walory naukowe artykułów. Zważywszy na wzmiankowaną różnorodność niezmiernie trudno jednoznacznie i w ten sam sposób ocenić wszystkie zamieszczone teksty. Pomimo tego cały tom z całą stanowczością uznać należy za książkę wartą lektury.
Pewną słabością są zdarzające się błędy edytorskie. Atrakcyjność publikacji wzrosłaby zapewne gdyby umieszczone w niej grafiki były lepszej jakości. Zdarzają się też powtórzenia informacji powszechnie znanych, ale z uwagi na fakt, że każdy z tekstów to odrębna całość, ciężko czynić z tego powodu zarzut. Podsumowując  Przemoc i dzień powszedni w okupowanej Polsce to praca przeznaczona zarówno dla szerokiego grona odbiorców, niekoniecznie posiadających gruntowną wiedzę historyczną, jak i dla wyspecjalizowanych w swej dziedzinie badaczy dziejów najnowszych.

D.M.

"Powstania śląskie - pamięć, która zobowiązuje"

Spotkanie odbędzie się 24 maja 2012 r., o godzinie 17.00 w Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu (ul. 3 Maja 19)

"Powstania Śląskie – pamięć, która zobowiązuje" to cykl prelekcji wygłaszanych w popularnej formie przez badaczy z Górnego Śląska, w ramach obchodów związanych z ogłoszeniem przez Sejmik Województwa Śląskiego roku 2011 Rokiem Powstań Śląskich.

Tematy poprzednich spotkań:

22 września 2011

• Od decyzji traktatu wersalskiego do obrony ich realizacji  (dr Maciej Fic z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach)

 
26 Marca 2012

• "Symbolika Powstań Śląskich - odznaki, emblematy" (dr Wojciech Moś, Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu.

Organizator: Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu.

źródło: facebook

www.muzeumgornictwa.pl/

„Dziedzictwo Powstania Styczniowego: Pamięć. Historiografia. Myśl polityczna”

Konferencja odbędzie się w dniach 29 - 30 stycznia 2013 r.

Planowana konferencja ma na celu wzbogacenie refleksji nad rolą powstania styczniowego w kształtowaniu mentalności Polaków i życia politycznego.
Uczestnicy konferencji spróbują także odpowiedzieć na pytanie dotyczące wpływu powstania na postawy, wybory polityczne i kulturowe Polaków od wieku XIX po wiek XXI.

Planowane obrady i sesje skoncentrowane zostaną wokół takich zagadnień jak:

1. Świadkowie i kronikarze powstania.
2. Powstanie w literaturze i sztuce.
3. Krytycy i apologeci. Historiograficzne i polityczne spory wokół powstania.

Zgłoszenia udziału w konferencji nadsyłać należy do 15 września 2012 r. na adres:

Dr hab. Alicja Kulecka, prof. UW

Instytut Historyczny UW

00-927 Warszawa

ul. Krakowskie Przedmieście 26/28

lub adres mailowy: powstaniestyczniowe.warszawa(at)gmail.com


Formularz zgłoszeniowy do pobrania na stronie internetowej Organizatora


źródło: IH UW

"Katyń. Pamięć Narodu Polskiego. Losy ofiar z Zaolzia"

Wystawa prezentowana będzie na Dziedzińcu Ratusza do 13 maja 2012 r. a następnie w Bibliotece Głównej Uniwersytetu Gdańskiego (ul. Wita Stwosza 53) od 14 do 21 maja 2012 r.

Ekspozycja zorganizowana została z inicjatywy Jana Sechtera, Ambasadora Republiki Czeskiej w Polsce, we współpracy ze Stowarzyszeniem "Rodzina Katyńska" w Republice Czeskiej, Kongresem Polaków w Republice Czeskiej oraz Śląskim Krajowym Muzeum w Opawie.

W programie:

1. powitanie gości w wielkiej Sali Wety Ratusza Głównego Miasta
2. wystąpienie Jana Sechtera,ambasadora Republiki Czeskiej w Polsce
3. słowo wstępne: prof. Mečislav Borăk (Uniwersytet Śląski w Opawie)
4. pokaz fragmentu filmu dokumentalnego: "zbrodnia imieniem Katyń"
5. dyskusja z udziałem

• prof. Mečislava Borăka
• dr. Grzegorza Gąsiora (Ośrodek Karta)
• moderator: dr hab. Tomasz Chinciński (Muzeum II Wojny Światowej

Organizatorzy:

• Prezydent Miasta Gdańska
• Muzeum Historyczne Miasta Gdańska
• Biblioteka Uniwersytetu Gdańskiego G
• Stowarzyszenie Federacji Młodzieży Walczącej
• Muzeum II Wojny Światowej

źródło: Muzeum II Wojny Światowej

Kupcy, klerycy, dynaści. Władza Piastów w jej społecznych i kontynentalnych kontekstach od X do początków XIII w.

Między X a początkiem XII wieku we wschodniej części Europy wykształciły się dynamiczne elity charakteryzujące się społecznym potencjałem innowacyjnym i wyróżniające się bogactwem, akumulacją władzy oraz dynamicznymi kontaktami obejmującymi całą Europę. Proces powstawania władzy nie przebiegał endogenicznie, lecz uzależniony był od wielu czynników zewnętrznych. Kluczowe znaczenie posiadało tutaj włączenie się do ponadregionalnych ”sieci” społecznych umożliwiających transfery towarów, elit, kompetencji. Te tworzyły się pierwotnie z osobistych kontaktów, rozwijając się z biegiem czasu w kierunku stabilniejszych stosunków, których ślady odzwierciedlają źródła pisane i archeologiczne. Do najważniejszych „aktorów” tych interakcji należeli zarówno przedstawicieli dynastii Piastów, jak i kupcy bądź klerycy, którzy po przyjęciu chrześcijaństwa obrządku łacińskiego stworzyli organizację kościelną oraz utrzymywali kontakty z duchowymi centrami Rzeszy. Punktem wyjścia konferencji jest pytanie, jakie znaczenie posiadały te kontakty na płaszczyźnie politycznej, ekonomicznej oraz kościelno-kulturowej.



Koncepcja i organizacja:
Dariusz Adamczyk i Norbert Kersken
(Niemiecki Instytut Historyczny w Warszawie)

Język konferencji: Niemiecki/polski
Organizatorzy zapewniają tłumaczenie symultaniczne



Program konferencji:

Czwartek, 31 maja 2012 r.

9.00-9.10 Otwarcie i powitanie:

• Eduard Mühle(Warszawa)

9.10-9.30 Wprowadzenie:

• Dariusz Adamczyk (Warszawa)
• Norbert Kersken (Warszawa)

 
Sekcja I: „Sieci“ kupieckie i kruszce

Prowadzenie: Eduard Mühle (Warszawa)

9.30-11.00

• Christoph Kilger (Visby), Ekumena wikingów w basenie Morza Bałtyckiego w IX i X w.
• Marek Jankowiak (Oxford), Kto i którędy przywoził dirhemy na ziemie polskie? Bałtyckie i ruskie sieci handlowe w X w.

11.00-11.30 Przerwa na kawę

11.30-13.00

• Peter Ilisch (Münster), Strumienie fenigów z Rzeszy w świetle znalezisk z Pomorza, Mazowsza Wielkopolski (ok. 980-1050)
• Dariusz Adamczyk (Warszawa), Od zewnętrznej zależności do wewnętrznej eksploatacji. Ostatni strumień srebra z Saksonii, emisja rodzimej monety a reorganizacja władzy Piastów pod koniec XI w.

13.00-15.00 Przerwa na obiad

Sekcja I: „Sieci“ kupieckie i kruszce (kontynuacja)

Prowadzenie: Dariusz Adamczyk (Warszawa)

15.00-16.30

• George Indruszewski  (Roskilde), Statki, ludzie, towary: Skandynawsko-słowiańskie „siatki” w X-XII w.
• Hendrik Mäkeler (Uppsala), Między tezauryzacją a „sieciową” gospodarką pieniężną

Sekcja II: „Sieci“ dynastyczne

Prowadzenie: Dariusz Adamczyk (Warszawa)

16.30-18.00

• Norbert Kersken (Warszawa), Piastowie a dynastie w Rzeszy
• Dariusz Dąbrowski (Bydgoszcz), Stosunki powinowactwa i pokrewieństwa w kontaktach między Piastami a Rurykidami w XII-XIII w

Piątek, 1 czerwca 2012 r.
Sekcja II: „Sieci“ dynastyczne (kontynuacja)

Prowadzenie: Norbert Kersken (Warszawa)

9.00-11.15

• Joanna Sobiesiak (Lublin), Dynastyczne mariaże w dziejach stosunków polsko-czeskich X-XII w.
• Dániel Bagi (Pécs), Piastowie a Arpadowie
• Jakub Morawiec (Katowice), Piastowie a skandynawskie dynastie w X-XI w.

11.15-11.45 Przerwa na kawę

Sekcja III: „Sieci“ klerykalne

Prowadzenie: Norbert Kersken (Warszawa)

11.45-13.15

• Dariusz A. Sikorski (Poznań), Rola duchowieństwa pochodzenia obcego w polskim Kościele X-XII w.
• Anna Adamska (Utrecht) Kancelaria wczesnopiastowska w „siatce powiązań” średniowiecznej piśmienności pragmatycznej

13.15-15.00 Przerwa na obiad

Sekcja III: „Sieci” klerykalne (kontynuacja)

Prowadzenie: Grischa Vercamer (Warszawa)

15.00-17.15

• Christian Gahlbeck (Berlin), Społeczności fundacyjne polskich klasztorów cysterskich w XII i na początku XIII w.
• Krzysztof Skwierczyński (Warszawa), Intelektualne kontakty z zagranicą
• Marzena Matla (Poznań), Kościelne kontakty zewnętrzne a początki piśmiennictwa historycznego w Polsce

17.15-18.00 Dyskusja i podsumowanie

XI Polsko-Ukraińska Konferencja, "Lwów. Miasto - Społeczeństwo - Kultura"

Tematem spotkania będzie "Życie codzienne miasta".


Cykl, odbywających się co dwa lata, Konferencji Polsko-Ukraińskich zapoczątkowany został w 1992 r. jako wspólna inicjatywa Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie oraz Narodowego Uniwersytetu Lwowskiego im. Iwana Franka.
Rezultatem dotychczasowych spotkań i debat są liczne publikacje, w których wyniki badań zaprezentowało ponad 150 naukowców z Polski, Ukrainy, Niemiec, Czech, Rosji i Stanów Zjednoczonych i innych państw.

 
Od dwudziestu lat Konferencja "Lwów. Miasto - Społeczeństwo - Kultura", zwana potocznie Konferencją lwowską, integruje środowisko uczonych, którzy w centrum swoich badań naukowych stawiają Lwów. Związana z tym współpraca, wymiana myśli i doświadczeń przyczynia się również do budowania lepszych relacji pomiędzy narodami zamieszkującymi niegdyś Lwów i współtworzącymi jego historię, w pierwszej kolejności: Polaków, Ukraińców, Żydów, Austriaków, Niemców, Ormian, Czechów i Rosjan. Z satysfakcją odnotowujemy fakt, że Lwów, będąc miastem z wielokulturowym niełatwym dziedzictwem, obecnie staje się symbolem pojednania różnych narodów i wyznań - podkreśla prof. Kazimierz Karolczak, Przewodniczący Komitetu Organizacyjnego, Dziekan Wydziału Humanistycznego UP.

Konferencji towarzyszyć będzie wystawa "Książki o Lwowie wydane w latach 1992-2012" ,

Program

29 maja (wtorek) 2012 r.

Sala konferencyjna im. W. Danka

(gmach UP w Krakowie, ul. Podchorążych 2)

godz. 9.30

• Otwarcie Konferencji przez JM Rektora Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN w Krakowie prof. Michała Śliwę.
• Powitanie uczestników Konferencji przez Dziekana Wydziału Historycznego Narodowego Uniwersytetu Lwowskiego im. Iwana Franka doc. Romana Szusta i Dyrektora Instytutu Historii Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN w Krakowie prof. Zdzisława Nogę.
• Odczytanie przesłania Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Bronisława Komorowskiego do uczestników Konferencji.

10.00 - 13.30 OBRADY PLENARNE

• Roman Szust [Narodowy Uniwersytet Lwowski im. Iwana Franka], Sytuacja materialna profesorów Uniwersytetu Lwowskiego w XIX wieku.
• Kazimierz Karolczak [Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN w Krakowie], Czas pogody i zawieruchy w życiu arystokraty.
• Stepan Kaczaraba [Narodowy Uniwersytet Lwowski im. Iwana Franka], [Z Galicji do Ameryki: podróż emigranta ukraińskiego - przełom XIX i XX stuleci].

11.00 - Otwarcie Wystawy "Książki o Lwowie wydane w latach 1992-2012".

11.10 - 11.30: przerwa na kawę

• Leonid Zaszkilniak [Narodowy Uniwersytet Lwowski im. Iwana Franka], [Historyk między środowiskiem rodzinnym a obowiązkiem społecznym: życie Mychajła Hruszewskiego we Lwowie w latach 1894-1914].
• Łukasz Tomasz Sroka [Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN w Krakowie], Wiedeń, czyli wielki świat. Wpływ Austrii na życie codzienne Lwowa w XIX wieku.
• Marian Mudryj [Narodowy Uniwersytet Lwowski im. Iwana Franka], [Pogrzeby we Lwowie jako forma manifestacji uczuć narodowych, druga połowa XIX - początek XX wieku].

Dyskusja

13.30 - 15.00: przerwa obiadowa

15.00 - 18.00 OBRADY W SEKCJACH

Sekcja I: Czas pokoju

Sala konferencyjna im. W. Danka

(gmach UP w Krakowie, ul. Podchorążych 2)

• Anna Jakimyszyn [Uniwersytet Jagielloński], Co czytali pobożni Żydzi, czyli słów kilka o publikacjach z hebrajskich drukarni lwowskich z II połowy XIX i początków XX wieku.
• Iwanna Czerczowycz [Instytut Ukrainoznawstwa im. I. Krypiakewycza NAN Ukrainy], [Życie codzienne kobiet-Ukrainek we Lwowie na przełomie XIX i XX stulecia].
• Renata Król-Mazur [Uniwersytet Jagielloński], Życie towarzyskie Ormian lwowskich od końca XIX wieku do 1939 r.

16.00 - 16.30: przerwa na kawę

• Torsten Lorenz [Uniwersytet Karola w Pradze], Codzienność i wydarzenia nietypowe Lwowa i Galicji w najnowszej historiografii niemieckojęzycznej.
• Monika Andrasz-Mrożek [Archiwum Państwowe w Krakowie], Codzienność urzędnicza we Lwowie i Krakowie w XIX wieku.
• Konrad Meus [Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN w Krakowie], Towarzystwo im. Piotra Skargi i jego wpływ na życie codzienne katolików rzymskich we Lwowie w czasach galicyjskich.
• Inga Kozłowa [Narodowy Uniwersytet Lwowski im. Iwana Franka], [Życie codzienne mieszkańców współczesnego Lwowa: praktyki komemoracyjne].

Dyskusja

Sekcja II: Czas wojen i konfliktów

Instytut Historii Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie,

ul. Podchorążych 2, sala 337

• Tracie Wilson [Institut für Slavistik, Uniwersität Leipzig], Obdarci we Lwowie: migranci i sieroty na przełomie XIX i XX wieku.
• Olga Szczodra, Igor Petrij [Narodowy Uniwersytet Lwowski im. Iwana Franka], [Życie codzienne Lwowa w okresie rosyjskiej okupacji z lat 1914-1915].
• Ołeh Pawłyszyn [Narodowy Uniwersytet Lwowski im. Iwana Franka], [Życie codzienne mieszkańców Lwowa w okresie wojny polsko-ukraińskiej z lat 1918-1919].

16.00 - 16.30: przerwa na kawę

• Szymon Słomczyński [Uniwersytet Jagielloński], "Czyż koniecznie naprzód muszą być ofiary?" Lwowianie w walce z epidemią grypy hiszpanki jesienią 1918 roku.
• Kostiantyn Kondratiuk [Narodowy Uniwersytet Lwowski im. Iwana Franka], [Społeczno-bytowe warunki życia mieszkańców Lwowa pod reżimem radzieckim, 1939-1941].

Dyskusja

18.00: kolacja


30 maja (środa) 2012 r.

Instytut Historii Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie

(gmach UP w Krakowie, ul. Podchorążych 2)


9.00 - 13.20 OBRADY W SEKCJACH

Sekcja I, sala 337: Czas pokoju

• Ołeksij Suchyj [Narodowy Uniwersytet Lwowski im. Iwana Franka], [Życie towarzyskie środowiska rusofilskiego (moskalofilskiego) we Lwowie na przełomie XIX i XX stuleci].
• Stefan Gąsiorowski [Uniwersytet Jagielloński, Instytut Historii PAN], Tatarzy we Lwowie w okresie I Rzeczypospolitej.
• Zoja Baran [Narodowy Uniwersytet Lwowski im. Iwana Franka], [Życie codzienne ukraińskiej inteligencji Lwowa w pierwszych dziesięcioleciach XX wieku, na podstawie wspomnień Hałyny Fedak].
• Agnieszka Kawalec [Uniwersytet Rzeszowski], Fundacja imienia Karola Szajnochy we Lwowie.

10.20-10.50: przerwa na kawę

• Karolina Grodziska [Biblioteka Naukowa PAU i PAN w Krakowie], Życie codzienne córki lwowskiego okulisty, Antoniny Kilarskiej, w świetle jej "Dziennika" z lat 1886-1891.
• Anna Piesiak-Robak [Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu], Lwów we wspomnieniach politycznych Stanisława Głąbińskiego.
• Ołena Arkusza [Instytut Ukrainoznawstwa im. I. Krypiakewycza NAN Ukrainy], [Lwów z początku XX wieku, na podstawie dziennika Teofila Hruszkiewicza].
• Adrian Tyszkiewicz [Uniwersytet Jagielloński], Lwowskie korporacje akademickie w dwudziestoleciu międzywojennym.
• Wołodymyr Kaczmar [Narodowy Uniwersytet Lwowski im. Iwana Franka], [Życie codzienne studentów we Lwowie w okresie radzieckim].

Dyskusja

Sekcja II, sala 333: Czas wojen i konfliktów

• Grzegorz Mazur [Uniwersytet Jagielloński], W lwowskich kinach i teatrach okresu II wojny światowej.
• Roman Heneha [Narodowy Uniwersytet Lwowski im. Iwana Franka], [Mieszkaniowe i bytowe warunki życia ludności Lwowa w latach 1944-1953].
• Marek Miławicki OP [Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie, Dominikański Instytut Historyczny w Krakowie], "Jak długo to wszystko potrwa? - oto pytanie na ustach każdego". Życie codzienne klasztoru dominikanów lwowskich w rzeczywistości wojennej w pierwszej połowie XX wieku (w świetle kronik klasztornych).

10.20-10.50: przerwa na kawę

• Adam Redzik [Uniwersytet Warszawski], Życie codzienne profesury lwowskiej w okresie II Rzeczypospolitej i II wojny światowej.
• Anna Zapalec [Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN w Krakowie], Uchodźcy wojenni we Lwowie w świetle dokumentacji Zarządu Tymczasowego Miasta Lwowa - główne problemy życia codziennego.
• Paweł Należniak [OBEP IPN w Krakowie], Ludność cywilna Lwowa we wrześniu 1939 roku.
• Hałyna Bodnar [Narodowy Uniwersytet Lwowski im. Iwana Franka], [Nowi mieszkańcy starych domów: mieszkaniowe i bytowe warunki życia lwowian w okresie powojennym, na podstawie historii mówionej].

Dyskusja

13.20-15.00: przerwa obiadowa

Sala konferencyjna im. W. Danka
(gmach UP w Krakowie, ul. Podchorążych 2)

15.00-17.30 OBRADY PLENARNE

• Bożena Popiołek [Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN w Krakowie], Śluby, pogrzeby, ingresy urzędnicze - ceremonie w życiu miasta.
• Leszek Hońdo [Uniwersytet Jagielloński], Niecodzienne inskrypcje cmentarza żydowskiego we Lwowie, na podstawie źródeł hebrajskich.
• Oksana Winnyczenko [Ukraiński Uniwersytet Katolicki we Lwowie],[Ratunek duszy w testamentach Ormian lwowskich XVII-XVIII wieków].
• Ołeksij Winnyczenko [Narodowy Uniwersytet Lwowski im. Iwana Franka], [Życie codzienne Lwowa XVII wieku z punktu widzenia regentów miejskich, na podstawie diariuszy z lat 1645-1665].

Dyskusja, podsumowanie Konferencji

18.00: kolacja

źródło: Lwów. Miasto - Społeczeństwo - Kultura

Ekspozycja

„POD WSPÓLNYM NIEBEM…RZECZPOSPOLITA WIELU NARODÓW, WYZNAŃ I KULTUR (XVI-XVIII W.)”

przypomina, że na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej, przez prawie dwa i pół stulecia funkcjonowało państwo zamieszkane przez wiele grup narodowościowych i etnicznych. Państwo to było przykładem tolerancji i pokojowego współżycia mniejszości.

Dawna Rzeczpospolita była krajem, który bez wątpienia był w I lidze europejskiej – podkreślił podczas uroczystego otwarcia wystawy - dyrektor Muzeum Historii Polski w Warszawie - Robert Kostro, dodając iż wyobraźnia, także polityczna, nie może abstrahować od tradycji i historii: Historia może być elementem łączącym. (...) Dialog między Polską a sąsiadami, m.in. Litwą, jest potrzebny, a historycy nie powinni się zniechęcać trudnymi okolicznościami politycznymi.

Honorowy patronat nad ekspozycją objął Prezydent RP Bronisław Komorowski, który w liście odczytanym podczas uroczystego otwarcia podkreślał:
Środkowoeuropejska wspólnota narodów, wyznań i kultur od XVI do XVIII w. zasługuje na uznanie za najpełniejszy zwiastun dzisiejszego projektu społeczeństwa wielokulturowego. Pamięć o niej powinna stać się elementem wspólnego dziedzictwa całej Unii Europejskiej. Ideały, w imię których razem ją obecnie budujemy, swoimi korzeniami sięgają daleko w głąb naszej polsko-litewskiej historii.

O wystawie:

Ekspozycja składa się z sześciu modułów tematycznych: dwa pierwsze ukazują zjawisko szeroko pojętej wielokulturowości z perspektywy całego państwa, eksponując przede wszystkim fenomen staropolskiego federalizmu oraz skład etniczny i wyznaniowy społeczeństwa I RP.
W kolejnych w dwóch częściach perspektywa ulega stopniowemu zawężeniu eksponując zagadnienie tożsamości regionalnych i lokalnych oraz sposoby funkcjonowania jednostek w społeczeństwie wielokulturowym.
Moduł piąty preznetuje sposób oddziaływania wieloetniczności na ówczesną kulturę. Ekspozycję kończy prezentacja „Co nam zostało z tamtych lat”, przybliżająca widzom to, co w Polsce, a także na terenach dawnej Rzeczypospolitej, zostało z tamtego okresu.

Wśród zgromadzonych eksponatów na wystawie zobaczyć można m.in. oryginalny akt Unii Lubelskiej, kapa ze stroju ślubnego królowej Bony i różaniec króla Stefana Batorego.

Oprócz eksponatów i dokumentów z epoki autorzy wystawy wykorzystują rozmaite nowoczesne technologie ekspozycji m.in. mapy multimedialne oraz tzw. prezentacje poliwizyjne. Dzięki nim możliwa jest m.in prezentacja panoram wielu miast we wczesnej epoce nowożytnej, a także mało znanych szkiców gdańszczanina Martina Grunewega z jego licznych podróży po Rzeczypospolitej na przełomie XVI i XVII w.


Ekspozycji, którą oglądać można do 31 lipca 2012 r., towarzyszy szereg dodatkowych spotkań, wykładów i lekcji muzealnych, m.in:

CZWARTKOWE WYKŁADY POŁĄCZONE ZE ZWIEDZANIEM WYSTAWY

(Zamek Królewski w Warszawie,  godz. 17.00 – 19.00 - )

• 10 maja 2012 r.,Prof. Igor Kąkolewski, Rzeczpospolita wielu narodów
• 17 maja 2012 r.,Prof. Jolanta Choińska-Mika, Ustrój i prawo dawnej Rzeczypospolitej
• 24 maja 2012 r.,Prof. Janusz Tazbir, Co rozkładało wspólnotę narodów? Konflikty wewnętrzne Rzeczypospolitej
• 14 czerwca 2012 r., Prof. Janusz Tazbir, Kupą Mości Panowie… Elementy integracyjne Rzeczypospolitej
• 12 lipca 2012 r., Prof. Michał Kopczyński, O tożsamości etnicznej w epoce państw przednarodowych
• 26 lipca 2012 r., Maria Brodzka-Bestry, Żuławy, Wilamowice. Holendrzy w Polsce

CYKL NIEDZIELNYCH SPOTKAŃ

(Sala Odczytowo-Kinowa, Zamek Królewski w Warszawie, godz. 13.00 – 15.00)

• 27 maja 2012 r., Sławomir Kosim, Buńczuk w służbie Rzeczypospolitej. Tatarzy w dawnej Polsce
• 3 czerwca 2012 r.,Marek Kunicki – Goldfinger, Europa w oczach Polaków w XV i XVII w.
• 17 czerwca 2012 r., Ewa Mianowska, Skarby sarmackiej garderoby
• 1 lipca 2012 r., Paweł Tyszka, Wielokulturowość Zamościa. Mecenat artystyczny pierwszych ordynatów Zamościa
• 8 lipca 2012 r., Maria Brodzka-Bestry, O cerkwi baniach rozłożyście złotych. Architektura cerkwi łemkowskich

Autorami scenariusza wystawy są dr hab. Igor Kąkolewski, Monika Matwiejczuk z MHP. Autorką aranżacji jest Agnieszka Sowa-Szenk.

Patronem medialnym wystawy jest Polska Agencja Prasowa.

Źródło:

MHP
Zamek Królewski w Warszawie

Front Wschodni Wielkiej Wojny 1914-1918

Podczas konferencji zaprezentowane zostaną rezultaty najnowszych badań dotyczących Wielkiej Wojny. Obrady służyć będą również nawiązaniu współpracy między badaczami polskimi i zagranicznymi.

Organizator: Koło Naukowe Historyków Studentów UJ

Konferencji patronują:

Zakład Historii Polski Nowoczesnej Instytutu Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego, Komisja Historii Wojen i Wojskowości Polskiej Akademii Umiejętności w Krakowie, Polskie Towarzystwo Historyczne, Oddział w Krakowie.

Program konferencji:

10 maja 2012 r. (czwartek)

Miejsce: Collegium Witkowskiego UJ, sala 21

08:00 - 10:00 – rejestracja uczestników konferencji

Miejsce: Collegium Novum UJ, sala 56:

10:00 - 11:00 – powitanie gości i inauguracja konferencji:

• otwarcie obrad przez prof. dr. hab. Stanisława A. Srokę – dyrektora Instytutu Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego
• Wykład inauguracyjny dr. hab. Michała Baczkowskiego prof. UJ: Szablą i łopatą. Kawaleria austro-węgierska w I wojnie światowej

Obrady plenarne

Sekcja I: Działania militarne i armie walczących stron, część I

moderator: Mateusz Drozdowski

• 11:00 - 11:20 – mgr Jacek Jędrysiak (Uniwersytet Wrocławski), Niemieckie planowanie wojenne na froncie wschodnim w latach 1906-1914
• 11:20 - 11:40 – dr Jarosław Centek (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu), Działania niemieckiej 47 Rezerwowej Dywizji Piechoty w bitwie pod Limanową-Łapanowem w 1914 roku
• 11:40 - 12:00 – mgr Wacław Szczepanik (Uniwersytet Jagielloński), Armia austro-węgierska w Hinterlandzie. Organizacja i funkcjonowanie zaplecza walczącej armii podczas pierwszej wojny światowej na przykładzie Galicji
• 12:00 - 12:20 – dr Piotr Szlanta (Uniwersytet Warszawski, Niemiecki Instytut Historyczny), Pod gasnącą gwiazdą Habsburgów. Doświadczenie frontu wschodniego polskich żołnierzy ck armii

12:20 - 12:50 – przerwa dyskusyjna i kawowa.

 

Działania militarne i armie walczących stron, część II

moderator: Wacław Szczepanik

• 12:50 - 13:10 – mgr Sławomir Kułacz (Uniwersytet Gdański), Germanizmy w języku polskich żołnierzy armii austro-węgierskiej
• 13:10 - 13:30 – mgr Ondřej Kolář (Uniwersytet Palackiego w Ołomuńcu), Austro-Hungarian Infantry Regiment Nr. 54 in the Great War (54 austro-węgierski pułk piechoty w Wielkiej Wojnie)
• 13:30 - 13:50 – mgr Tomasz Woźny (Stowarzyszenie Crux Galiciae), Działania 4. Armii austro-węgierskiej w czasie bitwy gorlickiej
• 13:50 - 14:10 – mgr Marcin J. Mikulski (Uniwersytet Jagielloński), Twierdza Kraków w działaniach bojowych podczas I wojny światowej
• 14:10 – 14:30 – mgr Krzysztof Widziński (Uniwersytet Wrocławski), Kampania 1914 roku w wybranych studiach sowieckich z lat dwudziestych i trzydziestych XX wieku

14:30 - 15:00 – przerwa dyskusyjna

15:00 - 16:00 – przerwa obiadowa

 

Sekcja II:

Poza linią frontu: gospodarka, społeczeństwo i polityka 1914-1918, część I

moderator: Adriana Kapała

• 16:00 - 16:20 – dr Tomasz Kargol (Uniwersytet Jagielloński), Gospodarka wojenna w Galicji 1914-1918
• 16:20 - 16:40 – dr Tomasz Krzemiński (Instytut Historii PAN w Toruniu), Pogłoska jako przejaw komunikacji społecznej na terenie Prus Zachodnich w okresie pierwszej wojny światowej
• 16:40 - 17:00 – Kamil Ruszała (Uniwersytet Jagielloński), Działalność Koła Polskiego w Wiedniu na rzecz pomocy rodakom zesłanym w głąb monarchii Habsburgów podczas I wojny światowej

17:00 - 17:30 – przerwa dyskusyjna i kawowa

Poza linią frontu: gospodarka, społeczeństwo i polityka 1914-1918, część II

moderator: Robert Rogalya

• 17:30 - 17:50 – mgr Iryna Stasiuk (Przykarpacki Uniwersytet Narodowy im. Wasyla Stefanyka w Iwano-Frankiwsku), Działalność charytatywna greko-katolickich sióstr zakonnych w Stanisławowie podczas I wojny światowej
• 17:50 - 18:10 – mgr Uliana Klymiuk (Przykarpacki Uniwersytet Narodowy im. Wasyla Stefanyka w Iwano-Frankiwsku), Elity ukraińskie Galicji wobec polskich dążeń niepodległościowych (1914-1918)
• 18:10 - 18:30 – mgr Mateusz Drozdowski (Uniwersytet Jagielloński), Naczelny Komitet Narodowy: pierwsza struktura nowego państwa czy przeżytek epoki zaborów?
• 18:30 - 19:00 – dyskusja i podsumowanie pierwszego dnia obrad

 

11 maja 2012 r. (piątek)

Miejsce: Archiwum Państwowe w Krakowie, oddział II, ul. Grodzka 52
(Collegium Broscianum UJ):

• 09:00 - 10:00 – Źródła do badań nad I wojną światową w zbiorach Archiwum Państwowego w Krakowie (prezentacja wybranych materiałów archiwalnych)

Miejsce: Collegium Witkowskiego UJ, sala 108 im. prof. Józefa Wolskiego:

Sekcja III: Źródła do badań nad Wielką Wojną

moderator: Kamil Ruszała

• 10:20 - 10:40 – dr Janusz Pezda (Uniwersytet Jagielloński), Źródła do dziejów I wojny światowej w zbiorach Biblioteki XX Czartoryskich oraz Muzeum Narodowego w Krakowie
• 10:40 – 11:00 – dr Piotr Galik (Zakład Narodowy im. Ossolińskich), Front wschodni Wiel-kiej Wojny w militarnej kartografii Austro-Węgier
• 11:00 - 11:20 – mgr Tomasz Filip (Archiwum Nauki PAN i PAU), I wojna światowa w archiwaliach na przykładzie spuścizny rodziny Miterów
• 11:20 - 11:40 – mgr Sławomir Błażewicz (Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie), Bój o Pustki 2 maja 1915. Panorama bitwy gorlickiej Jana Wałacha w zbiorach Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie
• 11:40 – 12:00 – mgr Michał Janik (Uniwersytet Warszawski), Pamiętniki i relacje żołnierskie jako źródło do badania morale i dyscypliny Polaków – żołnierzy armii austro-węgierskiej w okresie I wojny światowej
• 12:00 - 12:30 – przerwa dyskusyjna i kawowa. Komentarz mgr. Sławomira Błażewicza nt. okolicznościowej wystawy : Uzbrojenie i odznaki wojsk państw zaborczych z lat 1914 – 1916 ze zbiorów Muzeum Wojska Polskiego

Sekcja IV: Pozostałości po Wielkiej Wojnie: materialne, niematerialne, historiograficzne

moderator: Łukasz Hojdyś

• 12:30 - 12:50 – mgr Dominik Synowiec (PTH o/ Nowy Targ), Krzyże z pocisków – relikty Wielkiej Wojny w krajobrazie Jury Krakowsko-Częstochowskiej
• 12:50 - 13:10 – Łukasz Wrona (Uniwersytet Jagielloński), Szrapnele nad Skałą. Badania archeologiczne jako przyczynek do studiów nad walkami w terenie wyżynnym na froncie wschodnim I wojny światowej
• 13:10 - 13:30 – Lidia Śniechowska, Kamil Leszczyński (Uniwersytet w Białymstoku), Pozostali w tej ziemi. Cmentarze i mogiły żołnierzy pierwszowojennych na terenie województwa podlaskiego – powiat wysokomazowiecki i Twierdza Osowiec
• 13:30 - 13:50 – mgr Jakub Wojewoda (Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą w Sochaczewie), Front pozycyjny nad dolną Bzurą i Rawką 1914-15 r. – wojna i cmentarze
• 13:50 - 14:10 – dr Wiesław Bator (Uniwersytet Jagielloński), I wojna światowa w Galicji w polskojęzycznych podręcznikach akademickich i szkolnych po II wojnie światowej

14:10 - 14:40 – przerwa dyskusyjna

14:40 - 15:40 – przerwa obiadowa

 

Sekcja V: Mikrohistoria: lokalne doświadczenia Wielkiej Wojny i jej preludium

moderator: Izabela Piskorz

• 15:40 - 16:00 – mgr Sebastian Kukuczka (Uniwersytet Jagielloński, SP nr 6 w Cieszynie), Pogranicze śląsko-galicyjskie miesiąc przed wybuchem I wojny światowej na przykładzie konfliktu polsko-niemieckiego w Bielsku-Białej
• 16:00 - 16:20 – mgr Wojciech Grajewski, (Książnica Cieszyńska, Muzeum Śląska Cieszyńskiego), „Przebudzeni rycerze”. Udział Śląska Cieszyńskiego w Wielkiej Wojnie
• 16:20 - 16:40 – mgr Jarosław Szlązak, (Uniwersytet Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie), 37 pp Strzelców Syberyjskich podczas wielkiej operacji zimowej we wspomnieniach Czesława Kluziaka
• 16:40 - 17:00 – Adriana Kapała (Uniwersytet Jagielloński), Na granicy frontu – Tarnobrzeg w czasie I wojny światowej
• 17:00 - 17:20 – Mateusz Werner (Uniwersytet Jagielloński), Ideologia i propaganda wojenna podczas oblężenia Twierdzy Przemyśl na łamach endeckiej „Ziemi Przemyskiej” (październik 1914 – styczeń 1915)

17:30 – dyskusja końcowa. Komentarz prof. dr. hab. Tomasza Gąsowskiego podsumowujący konferencję.

Zamknięcie obrad

 

Przedsięwzięcia towarzyszące:

• spacer na cmentarz Rakowicki (zapalenie zniczy przy kwaterze wojennej);
• okolicznościowa wystawa, przygotowana przez Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie pn. Uzbrojenie i odznaki wojsk państw zaborczych z lat 1914 – 1916 ze zbiorów Muzeum Wojska Polskiego;
• promocja książki „Operacja Łódzka. Zapomniany fakt I wojny światowej” i spotkanie z redaktor publikacji prof. Jolantą Daszyńską (Uniwersytet Łódzki, PTH, o/ Łódź)

Więcej informacji na stronie wielkawojna.socjum.pl

Międzynarodowy Festiwal Historyczny: Wiek XX. Anamneses

Głównymi organizatorami przedsięwzięcia są: Ośrodek "Pamięć i Przyszłość" i Fundacja Tygodnika Powszechnego.

Inspiracją dla powstania Festiwalu była książka Timothego Snydera „Skrwawione ziemie”. Tytuł festiwalu nawiązuje zaś do platońskiej idei anamnesis – odpominania tego co wyparte i zapomniane.

Sformułowaliśmy pewną ideę rozmowy o historii, przedstawienia najbardziej nawet bolesnych problemów historycznych różnych narracji historycznych, niepamięci. Ujęliśmy to w formie festiwalu, który przy pomocy najrozmaitszych form wypowiedzi artystycznych, debat historyków, spotkań z pisarzami, przedstawicielami kina, teatru pomoże nam wejść w przestrzeń publiczną i opowiedzieć o historii i spróbować ja sobie odpomnieć  – wyjaśnia Jacek Ślusarczyk, prezes zarządu Tygodnika Powszechnego

Marek Mutor, dyrektor Ośrodka „Pamięć i Przyszłość” zaznacza, iż będąca osią festiwalu tematyka "Skrwawione ziemie” jest bardzo dość trudna. Według terminologii Timothego Snydera dotyczy mordowania ludności cywilnej przez reżimy stalinowski i nazistowski w obszarze Europy Środkowo-Wschodniej. Z tymi zagadnieniami wiąże się szereg zagadnień, których odpomnienia tego festiwalu będą dotyczyć

Więcej o idei festiwalu - zobacz

Udział w festiwalu weźmie szereg wybitnych postaci ze świata nauki i kultury.


Program:

12 maja (sobota)

12.00–12.30 Otwarcie wystawy „Kard. Bolesław Kominek – ojciec pojednania”

13.30–16.00 Debata „Skrwawione ziemie”: Jochen Boehler, Jarosław Hrycak, Grzegorz Hryciuk, Timothy Snyder

moderator: Andrzej Brzeziecki

17.00–19.30 Debata „Między obojętnością a solidarnością. Milczenie Zachodu?”
Basil Kerski, Roger Moorhouse, Timothy Snyder, Dariusz Tołczyk, moderator: Jan Skórzyński

19.00–22.30 „Kogo kręci kino historyczne?– W cieniu swastyki i czerwonej gwiazdy”

• „Tajna akcja – mur berliński. Historia niemieckiej granicy” (Geheimsache Mauer – Die Geschichte einer deutschen Grenze), Niemcy 2011, 90 min., reż. Christoph Weinert i Jürgen Ast
• „Fabryka zła” (Napola – Elite für den Führer),Niemcy 2004, 115 min., reż. Dennis Gansel

20.00 Uroczyste otwarcie Festiwalu: Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Wrocławskiej: Henryk Mikołaj Górecki „Symfonia pieśni żałosnych

13 maja (niedziela)

16.00–18.30 Debata „Polityka historyczna – historia w polityce”: Christoph Böhr, Erhard Busek, Marek A. Cichocki, Leonidas Donskis, Robert Traba

moderator: Jacek Stawiski

17.00 Spektakl „Czas terroru”, na motywach „Róży”Stefana Żeromskiego, reż. Lech Raczak

19.00–22.30 „Kogo kręci kino historyczne? – W cieniu swastyki i czerwonej gwiazdy”

• „Żołnierze wolności” (Sołdaty Swobody), ZSRR/Polska/Czechosłowacja/NRD/Węgry/Bułgaria/Rumunia 1977, część 2 – 100 min., reż. Jurij Ozierow
• „Piąta pieczęć” (Az ötödikpecsét) Węgry 1976, 115 min., reż. Zoltán Fábri

20.00 Spektakl „Czas terroru”, na motywach „Róży”, Stefana Żeromskiego, reż. Lech Raczak

14 maja (poniedziałek)

13.30–16.00 Debata „Totalitaryzm w przestrzeniach muzealnych”: Dan Michman, Jan Ołdakowski, Marie Schmidt, Wolfgang Templin, Rafał Wnuk,

moderator: Robert Kostro

17.00–19.30 Debata „Wiara prześladowana”: Michael Meng, Dan Michman, ks. Jerzy Myszor, Oleh Turij, moderator: Andrzej Grajewski

19.00–22.30 „Kogo kręci kino historyczne – W cieniu swastyki i czerwonej gwiazdy”

• „Kobiety z Rosenstrasse” (Rosenstraße), Niemcy 2003, 135 min., reż. Margarethe von Trotta
• „Przejście przez Dunaj” (Chodníkpřes Dunaj), Czechosłowacja 1989, 90 min., reż. Miloslav Luther

15 maja (wtorek)

16.00–18.30 Debata „Pamięć i liczby” Grzegorz Berendt, Zbigniew Gluza, Gunnar S. Paulsson, Mark Sołonin,

moderator: Łukasz Kamiński

19.00–22.30 „Kogo kręci kino historyczne – W cieniu swastyki i czerwonej gwiazdy”

• „Bokser i śmierć” (Boxer a smrt’), Czechosłowacja 1962, 110 min., reż. Peter Solan
• „Ucieczka” (Szökés), Węgry 1996, 95 min.,reż. Lívia Gyarmathy

16 maja (środa)

16.00–18.30 Debata „Totalitaryzm a kino”: Agnieszka Holland, Balázs Varga, Bärbel Dalichow, Monika Mikušová,

moderator: Robert Kostro

19.00–22.30 „Kogo kręci kino historyczne – W cieniu swastyki i czerwonej gwiazdy”

• „Gorzkie żniwa” (Bittere Ernte), RFN 1985, 105 min., reż. Agnieszka Holland
• Po filmie spotkanie z Agnieszką Holland

19.30 Koncert na zakończenie festiwalu: Huelgas Ensemble, dyrygent Paul van Nevel: „W poszukiwaniu czasu minionego” organizator: Fundacja im. Andrzeja Markowskiego


Ponadto Akademia Solidarności, warsztaty, spotkania i wiele innych wydarzeń.

Więcej informacji o festiwalu wkrótce na stronie www.anamneses.pl

źródło:

www.anamneses.pl

Ośrodek "Pamięć i Przyszłość"

Jan Nowak-Jeziorański (www.wolnaeuropa.pl)

W 60. rocznicę powstania Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Dom Spotkań z Historią (ul. Karowa 20 w Warszawie) przygotowuje cykl spotkań poświęconych znaczeniu i działalności rozgłośni. 

Opowiemy o przeszłości: tajnikach pracy, zbieraniu informacji, tworzeniu archiwów, budowaniu wiarygodności mieszczącej się poza krajem stacji oraz o teraźniejszości: czy doświadczenie RWE przełożyło się na współczesne polskie media, co się dzieje z niezwykle cennymi archiwaliami oraz o roli RWE w dzisiejszym świecie – czy w Iraku lub na Białorusi radio pełni podobną rolę jak kiedyś w Polsce czy na Węgrzech? Ponadto przez cały maj, przed wszystkimi spotkaniami, będziemy prezentować materiały archiwalne RWE.

Program wydarzeń:

Projekcje filmów:

Środa, 2.05.12, godz. 16.00, DSH

Cold Waves, reż. Alexandru Solomon, 2007, 159 min

• Rumuński dokument opowiadający historię walki o wolność, którą podjęli działacze Radia Wolna Europa z reżimem Nicolae Ceausescu. Solomon podejmuje w nim temat wpływu mediów na kształt współczesnej rzeczywistości.
• Powtórka filmu: Sobota, 5.05. 12, godz. 16.00 i Niedziela 6.05.12, godz. 16:0

Czwartek, 3.05.1,  godz. 16.00, DSH

Opowieść o wolnej Europie, reż. Jolanta Kessler-Chojecka, 1995, 100 min

• Kulisy powstania radiostacji Wolna Europa. Autorka podejmuje problem brutalnego zwalczania RWE przez UB i SB. Film prezentuje wiele postaci polskiej kultury i polityki, które współpracowały z radiostacją.
• Powtórka filmu: Sobota, 5.05. 12, godz. 14.00

Piątek, 4.05.12, godz. 16:00, DSH

Głos nadziei, reż. Maciej J. Drygas, 2002, 58 min

• Wspomnienia byłych słuchaczy Radia Wolna Europa. Bogato ilustrowany dokument o legendarnej instytucji i życiu codziennym w PRL.

Środa 9.05.12 godz. 18:00, DSH.

„UKF Wolności” – spotkanie.

• Radio ma być odbiciem różnorodnych, nawet sprzecznych opinii i ocen, bo różnice poglądów najbardziej przekonywująco demonstrując wolność słowa. Będziemy podtrzymywali tradycje wszystkich głównych nurtów politycznych, ale nie będzie w naszych programach wzajemnych napaści ani ataków personalnych. (Jan Nowak-Jeziorański, www.wolnaeuropa.pl ) Czy założenia programowe Jana Nowaka-Jeziorańskiego są możliwe do zrealizowania w świecie wolnych mediów? Goście: Andrzej Mietkowski (redaktor naczelny portalu Radia Wolności), Andrzej Wierzyński (RWE, TVN24), Jeremi Sadowski (RWE) oraz Jolanta Hajdasz, autorka książki Szczekaczka. Rozgłośnia Polska Radia Wolna Europa.

Radio Wolna Europa:

3 maja 1952 roku wraz z wybiciem godziny jedenastej rozległy się w eterze pierwsze takty Majowego Mazurka. Przeniosły go do Polski z Monachium dwa - potężne nadajniki o mocy 50 tys. kW spod Lizbony i kilka anten o mocy 10 tys. kW, umieszczonych w Niemczech. Mówi Radio Wolna Europa — Głos Wolnej Polski.  Jako pierwsi wystąpili prezes Komitetu Wolnej Europy admirał Harold Miller oraz Jan Nowak-Jeziorański, szef Rozgłośni Polskiej RWE..

Radio Wolna Europa miało misję — odbudować poczucie wspólnoty i podtrzymać nadzieję w sercach milionów ludzi, którzy po 1949 żyją za żelazną kurtyną, w strachu i w milczeniu. W okresie PRL rozgłośnia była najczęściej słuchanym radiem zagranicznym, systematycznie zagłuszanym przez SB i dyskredytowanym przez władzę. Zagłuszanie radia zakończyło się dopiero 1 stycznia 1988 roku. 30 czerwca 1994 roku Polska Rozgłośnia RWE przestała istnieć.

źródło: DSH

„Pojednanie przez trudną pamięć. Wołyń 1943”.

W sesji uczestniczyć będą badacze i specjaliści z Polski oraz Ukrainy.

Spotkanie organizowane jest w ramach projektu edukacyjno-społecznego "Pojednanie przez trudną pamięć. Wołyń 1943”

Celem projektu jest upowszechniane wiedzy oraz uwrażliwianie młodych ludzi na zagadnienia związane z trudną, wspólną historią Polaków i Ukraińców. Zaangażowana w projekt młodzież "pozna także trud godzenia się z historią poprzez odnajdywanie postaw ludzi szlachetnych i sprawiedliwych szczególnie wśród Ukraińców ratujących Polaków w okresie zbrodni dokonywujących się na Wołyniu w latach 1942–1943".

(Teatr NN - Ośrodek Brama Grodzka)

W lipcu grupa studentów z Lublina i Łucka będzie wspólnie badać temat wśród mieszkańców Lubelszczyzny i obwodu łuckiego. Zebraną dokumentację będzie można zobaczyć m.in. na edukacyjnym serwisie internetowym.

Działanie edukacyjno-społeczne „Pojednanie przez trudną pamięć. Wołyń 1943”.
skierowane jest do strony polskiej i ukraińskiej, a także, w szerszym kontekście, do innych krajów, w których do końca nie dokonała się rewizja konfliktów międzynarodowych.

Drugiego dnia odbędą się warsztaty przygotowujące uczestników projektu „Pojednanie przez trudną pamięć. Wołyń 1943” do zbierania relacji.


Więcej informacji: Teatr NN - Ośrodek Brama Grodzka

źródło: Teatr NN - Ośrodek Brama Grodzka

„Deportacje Polaków z sowieckiej Białorusi i Litwy po drugiej wojnie światowej”.

Celem konferencji jest debata nad rzadko opisywanymi w polskiej historiografii problemami powojennych deportacji. Jak podkreślają organizatorzy:
Wątek deportacji Polaków z sowieckiej Białorusi i Litwy w latach 1951–1952 jest niemal nieznany polskiej historiografii. W okresie tym deportowano w głąb ZSRR kilka tysięcy Polaków. Część z nich po 1956 r. zdołała repatriować się do Polski.
(IPN)

Program konferencji:

Godz. 10.30 – rozpoczęcie obrad

Referaty:

• Realizacja przez NKWD–MGB–MWD Białoruskiej SSR deportacji ludności z terytorium Zachodniej Białorusi (1944–1952)

Doc. Igor Kuzniecow (Białoruski Uniwersytet Państwowy w Mińsku) charakteryzuje struktury, formy i metody działalności organów i wojsk NKWD, MGB, MWD BSSR w przygotowaniu oraz realizacji deportacji. Zwraca także uwagę na geografię i specyfikę rozmieszczenia przesiedleńców na terytorium zachodniej Syberii: analizuje proces uwolnienia deportowanych oraz problemy repatriacji i rehabilitacji.

• Wykorzystanie kartotek represjonowanych z Narodowego Archiwum Republiki Białoruś jako źródła do historii deportacji polskiej ludności z zachodnich obwodów BSSR w latach 1951–1952

Doc. Anatolij Wielikij (Białoruski Państwowy Uniwersytet Pedagogiczny im. M. Tanka w Mińsku) omawia kartoteki represjonowanych przechowywane w NARB w Mińsku stanowiące jedno z najważniejszych źródeł do historii deportacji polskiej ludności z zachodnich obwodów Białorusi na początku lat pięćdziesiątych. Na ich podstawie można ustalić dane biograficzne: płeć, wiek, pochodzenie społeczne, wykształcenie, paragraf na podstawie którego byli skazani, wysokość wyroku i miejsce zesłania. Kartoteki te obecnie nie są dostępne dla badaczy.

• Deportacja byłych żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie z BSRS na Syberię w 1951 r.

Dr Jerzy Grzybowski (Uniwersytet Warszawski) wskazuje, iż władze sowieckie zachęcające b. żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych do powrotu do rodzinnych miejscowości, po przyjeździe traktowały ich jako element antysowiecki (41 z nich w latach 1948–1951 zostało skazanych na kary więzienia). 1 kwietnia 1951 r. deportowano z BSRS na Syberię 888 „andersowców”(w tym 199 Polaków) z członkami rodzin (razem 4520 osób). Po rozpoczęciu zwolnień do Polski wyjechało w 2. połowie lat 50. co najmniej 379 z nich z rodzinami.

• Deportacje sowieckie Polaków z Litwy (1945–1952)

Dr Vitalija Stravinskiene (Instytut Historii Litwy w Wilnie) w swoim referacie zbiera dane dotyczące liczby Polaków deportowanych z sowieckiej Litwy, wskazuje na związek pomiędzy deportacjami a przesiedleniami do Polski w latach 1944–1947 oraz analizuje problemy związane z powrotem Polaków z Syberii do Litwy.

• Zsyłki kapłanów z archidiecezji wileńskiej po drugiej wojnie światowej (1944–1952)

Ks. dr Tadeusz Krahel (Wyższe Seminarium Duchowne w Białymstoku) przedstawia informacje na temat deportowanych księży oraz omawia poprzedzające zsyłki do łagrów długotrwałe uwięzienia i ciężkie śledztwa, jak również doświadczenia księży, którzy przez wiele lat byli ukrywani przez parafian. Po 1952 r. tylko nieliczni kapłani pozostawali nadal na swoich placówkach.

• Deportacje z powojennego terytorium Polski (1944–1945)

Dr Marcin Zwolski (Oddziałowe Biuro Edukacji Publicznej IPN w Białymstoku) koncentruje się na charakterystyce dwóch kategorii osób objętych deportacjami z ziem polskich leżących na zachód od tzw. linii Curzona: 1) internowanych żołnierzy podziemia i przedstawicieli administracji cywilnej Polskiego Państwa Podziemnego; 2) „jeńców cywilnych” – Polaków wpisanych na volkslistę (traktowanych jako Niemcy), czyli głównie ludność autochtoniczną Pomorza i Śląska. W pierwszym przypadku o deportacji zdecydowały względy polityczno-militarne, a w drugim ekonomiczne. Z powodu niekompletności dostępnych materiałów trudno jest podać dokładne dane dotyczące liczby represjonowanych oraz ich narodowości.


źródło: IPN

Zostać czy wyjechać? Żydzi w Europie w pierwszych latach po Holocauście. Część II

Konferencja dotyczy życiowych możliwości i perspektyw dla ocalałych z Holocaustu Żydów w Europie w pierwszych latach po Holocauście. Wobec skali Holocaustu, pustki powstałej po wymordowaniu całego narodu, powojennych zawirowań politycznych, trwania antysemickich nastrojów i powtarzania się brutalnych aktów przemocy wobec Żydów, wielu z nich zadawało sobie pytanie, czy powinni wrócić do miejsc, w których żyli przed wojną i zacząć wszystko od nowa, czy raczej wyemigrować z Europy. Czy Żydzi znaleźli swoje miejsce w powojennych społeczeństwach europejskich? Czy i w jakim stopniu udała się odbudowa żydowskiego życia, instytucji i kultury? Kto i dlaczego nie podejmował takich prób? To naczelne pytania konferencji. Jej celem jest zbadanie sytuacji w poszczególnych krajach, ale efektem końcowym winna być wiedza o podobieństwach i różnicach sytuacji Żydów po wojnie na Wschodzie i Zachodzie Europy.

Koncepcja i organizacja:
Helena Datner (Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma, Warszawa)
Katrin Steff en (Nordost-Institut Lüneburg)
Katrin Stoll (Niemiecki Instytut Historyczny w Warszawie)


Języki konferencji: angielski/polski
Organizatorzy zapewniają tłumaczenie symultaniczne

Program

Poniedziałek, 14 maja 2012

9.30 – 10.00: Powitanie: Dyrektor ŻIH (Paweł Śpiewak),
Dyrektor NIH (Eduard Mühle)
Wprowadzenie: Helena Datner (Warszawa),
Katrin Steff en (Lüneburg),
Katrin Stoll (Warszawa)

Sekcja I: Powojenne wędrówki Żydów

Prowadzenie: Dariusz Stola (Warszawa)

• 10.00 – 10.20: Kierra Crago-Schneider (Los Ang eles): Emigracja wszelkimi dostępnymi środkami: żydowscy dipisi i ich próby emigracji z Europy w latach 1945-1950
• 10.20 – 10.40: Kiril Feferman (Moskwa): Niemile widziani: powrót Żydów z ZSRR na wyzwolone tereny w latach 1944\-1946

10.40 – 11.15: Dyskusja

11.15 – 11.45: Przerwa kawowa

• 11.45 – 12.10: Izabela Kazejak (Florencja): Przyczyny przyjazdu Żydów do Wrocławia oraz do Lwowa po 1945 oraz przyczyny emigracji Żydów z tych miast
• 12.10 – 12.30: Tamara Włodarczyk (Wrocław): Sytuacja Żydów niemieckich na Dolnym Śląsku w latach 1945-1948
• 12.30 – 12.50: Emunah Nachmany-Gafny (Jerozolima): Kwestia wyjazdu żydowskich sierot z Polski w okresie po Holokauście

12.50 – 13.30: Dyskusja

13.30 – 15.30: Przerwa obiadowa

Sekcja II: Społeczeństwo żydowskie po Holocauście

Prowadzenie: Helena Datner (Warszawa)

• 15.30 – 15.50: Miri Freilich (Beit Berl): Nieudane próby wznowienia działalności ruchu Bejtar w Polsce tuż po drugiej wojnie światowej (1945-1946)
• 15.50 – 16.10: Agnieszka Żółkiewska (Warszawa):„Samowysiedlenie”. Inteligencja żydowska w powojennej Polsce

16.10 – 16.45: Dyskusja

16.45 – 17.15: Przerwa kawowa

• 17.15 – 17.35: David Weinberg (Detroit): Odrodzenie się społeczności żydowskiej we Francji po drugiej wojnie światowej w latach 1945-1955: wyzwania i szanse w okresie tuż powojennym
• 17.35 – 17.55: Gidó Attila (Cluj-Napoca): Społeczność żydowska w Rumunii po Holocauście. Przypadek Światowego Kongresu Żydowskiego i Żydów w Północnej Transylwanii

17.55 – 18.30: Dyskusja

Wtorek, 15 maja 2012

Sekcja III: Stosunek państwa i społeczeństwa do Żydów po Holocauście

Prowadzenie: Katrin Steff en (Lüneburg)

• 10.00 – 10.20: Viktoria Pollmann (Frankfurt nad Menem): Władze miejskie Frankfurtu nad Menem i ocaleni Żydzi od kwietnia do listopada 1945 roku
• 10.20 – 10.40: Jan Láníček (Nowy Jork): Czechosłowacki rząd emigracyjny i „kwestia mniejszości żydowskiej” w powojennej Europie
• 10.40 – 11.00: Gish Amit (Berlin): „Największa żydowska biblioteka na świecie”: redystrybucja żydowskich dóbr kultury po drugiej wojnie światowej

11.00 – 11.50: Dyskusja

11.50 – 12.20: Przerwa kawowa

Sekcja IV: Wczesne formy dokumentowania, badania i upamiętniania Holocaustu

Prowadzenie: Katrin Stoll (Warszawa)

• 12.20 – 12.40: Martyna Rusiniak-Karwat (Warszawa): Komisja Historyczna przy Bundzie w Polsce– formą upamiętnienia Zagłady społeczeństwa żydowskiego w Polsce
• 12.40 – 13.00: Ewa Rogalewska (Białystok): Strażnicy pamięci. Orędownicy sprawiedliwości. Wojewódzka Żydowska Komisja Historyczna w Białymstoku

13.00 – 13.45: Dyskusja

13.45 – 15.45: Przerwa obiadowa

• 15.45 – 16.05: Eliyana R. Adler (Jerozolima/Maryland): „Pięcioro nas uciekło do bolszewików, troje wróciło do Niemców, teraz jestem sam jeden.” Wczesne świadectwa polskich uchodźców żydowskich, ewakuowanych do ZSRR
• 16.05 – 16.25: Miri Freilich (Beit Berl): Vitka Kempner-Kovner: znaczenie późnego świadectwa ustnego

16.25 – 17.00: Dyskusja

17.00 – 17.30: Przerwa kawowa

• 17.30 – 17.50: Hanna Węgrzynek (Warszawa): Tworzenie oficjalnego modelu prezentacji Holocaustu w latach 1943-1951 na przykładzie programów i podręczników szkolnych

17.50 – 18.30: Podsumowanie i dyskusja końcowa

Źródło: DHI

Uczestnikami debaty pt. „Czy w PRL-u dało się żyć?” będą

• dr hab. Filip Musiał
• prof. Krzysztof Łabędź

Prowadzenie: Roman Graczyk.

Podręcznik Od Niepodległości do niepodległości Adama Dziuroka, Marka Gałęzowskiego, Łukasza Kamińskiego, Filipa Musiała wzbudził kontrowersje.

Zarzuty wobec tej książki dotyczyły części poświęconej okresowi po 1944 r. Najprościej da się je sprowadzić do stwierdzenia, że przedstawia ona sztucznie przyczerniony obraz PRL-u, podczas gdy była to forma ustrojowa bardziej skomplikowana i niekiedy pozwalająca realizować, w ograniczonym stopniu, polskie interesy narodowe. Jej autorzy stali na stanowisku, że dla ukazania istoty PRL-u nie można się cofać przed nazwaniem po imieniu jej totalitarnego charakteru. Dlatego do tej dyskusji oprócz jednego z autorów książki zapraszamy prof. Krzysztofa Łabędzia – krakowskiego historyka, o orientacji znacznie bardziej wyrozumiałej dla PRL-u.      

• Miejsce: Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie, ul. Rajska 1, sala nr 315, III piętro

Cykl spotkań: „Krakowska Loża Historii Współczesnej. Rozmowy o książkach i nie tylko…” to wspólny projekt Instytutu Pamięci Narodowej (Oddział w Krakowie) oraz Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Krakowie, którego celem jest inicjowanie spotkań i dyskusji dotyczących najnowszej historii Polski.

W Polsce historia dzieli, szczególnie historia najnowsza. Tymczasem Instytut Pamięci Narodowej wydaje rocznie kilkadziesiąt pozycji książkowych poświęconych najnowszej historii Polski. Wydajemy je po to, żeby lepiej historię rozumieć. Stoimy na stanowisku, że lepszemu rozumieniu historii służy także dotarcie do źródeł, dotąd nie wykorzystywanych, bądź wykorzystywanych w niewielkim stopniu. Zarazem nie obawiamy się odmiennych –
niż nasza – interpretacji. Chętnie konfrontujemy nasze oceny z ocenami badaczy reprezentujących inne orientacje historiozoficzne. Sądzimy, że taka konfrontacja może być interesująca dla publiczności. Szczególnie liczymy na młodzież akademicką Krakowa

(IPN)

Program spotkań w roku akademickim 2012/2013:

• 25 kwietnia – o książce Adama Dziuroka, Marka Gałęzowskiego, Łukasza Kamińskiego i Filipa Musiała Od niepodległości do niepodległości
• 16 maja – o nowym miesięczniku historycznym IPN-u, „Pamięć.pl”
• 13 czerwca – o książce pod redakcją Konrada Rokickiego i Roberta Spałka Władza w PRL. Ludzie i mechanizmy.

prof. dr hab. Katarzyny Stokłosy

"Polska a niemiecka polityka wschodnia 1945-1990"

W debacie udział wezmą:

• prof. Gerhard Besier (TU Dresden)
• prof. Peter Brandt (Fernuniversität Hagen)
• prof. Krzysztof Ruchniewicz (CSNE U. Wr.)

Po II wojnie światowej, przesunięciu granicy polskiej na zachód i wysiedleniu Niemców stosunki polsko-niemieckie widziane były przez pryzmat antagonizmu.
W polsko-niemieckich sporach po drugiej wojnie światowej poczesne miejsce zajmowała kwestia granicy. W Polsce żywa była obawa przed powtórną jej zmianą i ponowną stratą „małej ojczyzny”. NRD – nie bez wpływu Związku Radzieckiego – w 1950 roku podpisała z Zgorzelcu układ, w którym uznała linię Odry i Nysy jako granicę polsko-niemiecką. Układ ten przyniósł pewne uspokojenie w relacjach polsko-wschodnioniemieckich, choć nie zakończył sprawy uznania granicy. Podstawowe znaczenie, także dla Warszawy, miał bowiem stosunek do niej RFN. Przełom przyniosła tu nowa polityka wschodnia firmowana przez W. Brandta.

Wykorzystując bogate źródła archiwalne z Moskwy, Warszawy, Berlina, Londynu i Waszyngtonu Katarzyna Stokłosa - assistant professor w katedrze badań nad regionami przygranicznymi na Uniwersytecie Południowej Danii w Sønderborg - nakreśliła nowy obraz niemieckiej polityki wschodniej.

Spotkanie odbędzie się w sali nr 13 w siedzibie Centrum Studiów Niemieckich i Europejskich im. Willy’ego Brandta U. Wr (ul. Strażnicza 1-3,) we Wrocławiu

Źródło: Centrum Studiów Niemieckich i Europejskich im. Willy’ego Brandta Uniwersytetu Wrocławskiego

Polskie Państwo Podziemne w okupowanym Krakowie


Program sesji:

Godz. 9.15 Powitanie zebranych przez Dyrektora MHK

Otwarcie sesji przez Prezesa Towarzystwa Miłośników Historii i Zabytków Krakowa

Godz. 9.30 – referaty

• Mgr Michał Niezabitowski, Współczesna narracja o Polskim Państwie Podziemnym: MHK – Fabryka Schindlera, Dom Śląski
• prof. dr hab. Grzegorz Marus, Z dziejów powstania i pierwszego okresu działalności konspiracyjnego Wojskowego Obszaru Krakowskiego ZWZ w latach 1939–1941
• prof. dr hab. Andrzej Chwalba, Polskie Państwo Podziemne: Kraków między Warszawą i Lwowem

Godz. 10.30 Przerwa na kawę

Godz. 11.00 – referaty

• dr Janusz Baster, Funkcjonowanie Polskiego Państwa Podziemnego jak wyraz „roztropnej troski o dobro wspólne” (potrzeby badawcze)
• dr Waldemar Gradowski, Tajna administracja w Krakowie
• prof. dr hab. Jacek Chrobaczyński, Tajna szkoła w okupowanym Krakowie
• dr Andrzej Suchcitz (Londyn), Kraków i okolice w archiwach Studium Polski Podziemnej w Londynie

Godz. 13.30 – przerwa obiadowa

Godz. 14.15 – dyskusja

Organizatorami spotkania są Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa
i Muzeum Historyczne Miasta Krakowa

Źródło: MHK

to tytuł dwudniowej konferencji naukowej, która rozpocznie się w czwartek, 12 kwietnia 2012 r. w Katowicach.

Konferencja przygotowana została w ramach polsko-niemieckiej współpracy Instytutu Historii Uniwersytetu Śląskiego, Archiwum Państwowego w Katowicach, Rheinische Friedrich-Wilhelms-Universität Bonn, Institut für Geschichtswissenschaft, Abteilung für Osteuropäische Geschichte oraz Muzeum Śląskiego w Katowicach

Projekt wspierany przez Fundację Współpracy Polsko-Niemieckiej

Obrady toczyć się będą w ramach czterech paneli dyskusyjnych:

1. Wpływ przedsiębiorców na tempo i charakter rozwoju technologicznego i cywilizacyjnego: wynalazki, technologie, planowanie przestrzenne, polityka socjalna.
2. Udział przedsiębiorców w zmianach modernizacyjnych społeczeństwa na Górnym Śląsku i w Zagłębiu Ruhry: zmiany społeczne, początki kultury masowej, demokratyzacja, akulturacja, dekonfesjonalizacja. Niemieccy i polscy przedsiębiorcy w życiu politycznym i społecznym Prus, Niemiec, Polski i Czechosłowacji.
3. Drogi kariery przedsiębiorców na Górnym Śląsku i w Zagłębiu Ruhry w XIX i XX w.
4. Przedsiębiorcy i świat kultury: od biznesu do mecenatu

Program konferencji:

Czwartek, 12 kwietnia

Miejsce: Uniwersytet Śląski w Katowicach,
(ul. Bankowa 11, Sala Rady Wydziału Nauk Społecznych, I piętro)

9.00–10.00 Wizyta w Archiwum Państwowym w Katowicach

10.30 Powitanie gości: JM Rektor UŚ prof. dr hab. Wiesław Banyś, dyrektor AP
w Katowicach dr Piotr Greiner, kierownik Zakładu Historii Wschodnioeuropejskiej
Uniwersytetu w Bonn prof. Dr. Dittmar Dahlmann, dyrektor BŚ w Katowicach
prof. Jan Malicki

10.45- 13.45

Panel 1. Wpływ przedsiębiorców na tempo i charakter rozwoju technologicznego i cywilizacyjnego: wynalazki, technologie, planowanie przestrzenne, polityka socjalna.

• Wykład wstępny: prof. dr hab. Wacław Długoborski, Rozumienie pojęć: „postęp” i „rozwój” w Europie zachodniej i środkowo-wschodniej przed pierwszą wojną światową
• Śląsk dwóch prędkości. Szlachta w rolnictwie a szlachta w przemyśle, dr Stephan Kaiser
• Współczesne życie w Zagłębiu Ruhry i na Górnym Śląsku. Warunki mieszkaniowe i codzienność osiedli górniczych, dr des. Sylvia Haida
• Zarządcy kopalni węglowych w działalności Górnośląskiej Spółki Brackiej na przełomie wieków XIX i XX, mgr Katarzyna Głowania

13.15 Dyskusja

13.45–15.00 Przerwa obiadowa

15.00 - 18.00

Panel 2. Udział przedsiębiorców w zmianach modernizacyjnych społeczeństwa na Górnym Śląsku i w Zagłębiu Ruhry: zmiany społeczne, początki kultury masowej, demokratyzacja, akulturacja, dekonfesjonalizacja. Niemieccy i polscy przedsiębiorcy w życiu politycznym i społecznym Prus, Niemiec, Polski i Czechosłowacji.

• Wykład wstępny: prof. dr hab. Ryszard Kaczmarek, Rola gospodarki w życiu politycznym i społecznym Niemiec, Polski i Czechosłowacji w okresie międzywojennym
• Pomiędzy księciem, landratem i sołtysem. Ludność powiatu pszczyńskiego w XIX w., dr Barbara Kalinowska-Wójcik
• Urząd okręgowego doradcy gospodarczego na Górnym Śląsku 1941–1945, mgr Mirosław Węcki
• Piłka nożna w cieniu szybów. Przemysł Zagłębia Ruhry a piłka nożna w latach 1919–1958, mgr Britta Lenz

17.30–18.00 Dyskusja


Piątek, 13 kwietnia

Miejsce: Muzeum Śląskie w Katowicach (al. W. Korfantego 3)

8.45 Przywitanie gości przez dyrektora Muzeum Śląskiego Leszka Jodlińskiego

9.00 - 12.30

Panel 3.

Drogi kariery przedsiębiorców na Górnym Śląsku i w Zagłębiu Ruhry w XIX i XX w.

• Wykład wstępny: prof. dr Dittmar Dahlmann, Powstanie przedsiębiorców jako odrębnej grupy społecznej w XVIII i XIX w.
• Hrabia Guido Henckel von Donnersmarck i jego zaangażowanie w przemysł stalowy w Zagłębiu Ruhry przed pierwszą wojną światową, prof. dr Manfred Rasch
• Rotschildowie na Śląsku Austriackim, prof. Aleš Zařicky
• Od służby w administracji do kariery w przemyśle. Casus dwóch landratów górnośląskich na przełomie XIX i XX wieku, mgr Jakub Grudniewski

12.00 Dyskusja

12.30–13.30 Przerwa obiadowa

13.30–14.30 Zwiedzanie Muzeum Śląskiego

14.30 - 17.30

Panel 4. Przedsiębiorcy i świat kultury: od biznesu do mecenatu

• Wykład wstępny: dr hab. Irma Kozina, Państwowy i prywatny mecenat w epoce triumfu idei państwa narodowego
• Obraz górnośląskiego magnata w literaturze. Guido Henckel von Donnersmarck w twórczości A. Scholtisa na przykładzie „Roman und Leben: Marquise de Païva”, mgr Joanna Beszczyńska
• „Lieux des mémoire” – „Miejsca pamięci” – „Erinnerungsorte” – dyskusja nad pojęciami, mgr Gregor Feindt
• Szlak Kultury Przemysłowej w Zagłębiu Ruhry i Szlak Zabytków Techniki na Górnym Śląsku – miejsca pamięci przemysłu górniczego, dr Susanne Peters-Schildgen

17.00 Dyskusja

17.30–18.00 Podsumowanie sesji

Źródło: Instytut Historii UŚ

III Przegląd filmów zagranicznych ECHA KATYNIA.

Projekcje filmów odbywać się będą codziennie o godzinie 17.00 w Centrum Edukacyjnym IPN , w Warszawie.

Po emisji o filmach dyskutować będą reżyserzy, historycy, dziennikarze oraz naukowcy z Polski i zagranicy.


Obrazy, które pokażemy nawiązują do zbrodni stalinowskich, w szczególności do zbrodni popełnionej na polskiej inteligencji wiosną 1940 roku. Tym razem będą to wyłącznie filmy wyprodukowane przez zagranicznych reżyserów. Chcemy pokazać publiczności, że temat Katynia został dostrzeżony również przez inne narody. Niektóre z filmów nie były wcześniej pokazywane w Polsce - piszą Organizatorzy.

Program przeglądu:

Środa 11 kwietnia 2012

• 17.00 – Katyń – 70 lat później, reż. Halina Samojłowa (z polskim lektorem), Białoruś 2010 r.
• 17.40 – Swiatyje. Żertwy Butowskogo poligona, reż. Aleksandr Kuprin (polskie napisy), Rosja 2010
• 18.30 – dyskusja panelowa: Aleksandr Kuprin (reżyser), dr Igor Kuzniecow (historyk), Stefan Śnieżko (1990–2001 zastępca Prokuratora Generalnego). Moderacja: Michał Kurkiewicz (IPN)

Czwartek 12 kwietnia 2012

• 17.00 – Złoty Wrzesień. Kronika Galicji 1939–1941, reż. Taras Chymicz (z polskim lektorem), Ukraina 2010 r.
• 17.50 – dyskusja panelowa: Taras Choliy (producent filmu), prof. Wojciech Roszkowski (ISP PAN), prof. Adam Daniel Rotfeld (Współprzewodniczący Polsko-Rosyjskiej Grupy ds. Trudnych), dr Sławomir Kalbarczyk (IPN). Moderacja: dr Andrzej Zawistowski (Dyrektor BEP IPN) 

Piątek 13 kwietnia 2012

• 17.00 – Katyń. Listy z raju, reż. Bohdan Korobczenko (z polskimi napisami), Ukraina 2011 r.
• 17.50 – dyskusja panelowa: dr Aleksander Zinczenko (historyk, współautor filmu), dr Tadeusz Kisielewski (politolog), red. Jarosław Mańka (TVP Kraków), red. Piotr Skwieciński (Rzeczpospolita). Moderacja: Rafał Pękała (IPN)

Wstęp na pokazy i dyskusje wolny.

Więcej informacji na stronie www.ipn.gov.pl/katyn.


III przegląd filmowy Echa Katynia towarzyszy obchodom 72 rocznicy Zbrodni Katyńskiej.

Wykaz uroczystości upamiętniających, przygotowanych przez Instytut Pamięci Narodowej w całym kraju, dostępny jest na stronie: 72 rocznica Zbrodni Katyńskiej



Źródło:

IPN

Centrum Edukacyjnym IPN Przystanek Historia

"Pomoc Żydom i żydowski ruch oporu w okupowanym Krakowie"

Sesja towarzyszy wydarzeniu: "Pamiętaj z nami" organizowanemu przez Muzeum Historyczne Miasta Krakowa 14 kwietnia 2012 r.

Po zakończeniu obrad, od godziny 15.00 do 18.00 odbywać się będą warsztaty dla nauczycieli, dotyczące wybranych tematów nauczania o Holocauście

Program sesji:

10.00 - 12.30

I. Ratowanie Żydów w okupowanym Krakowie

• dr Aleksandra Namysło (IPN, Oddział w Katowicach), Założenia i dotychczasowe efekty programu INDEX (Index Polaków zamordowanych i represjonowanych przez hitlerowców za pomoc Żydom)
• dr Krystyna Samsonowska (Instytut Historyczny UJ), Akcja ratowania Żydów w Krakowie na podstawie badań prowadzonych przez IPN Oddział w Krakowie
• Ewa Rudnik (Ambasada Izraela w Warszawie), Sprawiedliwi Wśród Narodów Świata - procedura przyznawania wyróźnienia. Wybrane przykłady z Krakowa i Małopolski
• Monika Bednarek (MHK, Oddział Fabryka Schindlera), Relacje mówione dotyczące ratowania Żydów w Krakowie (w zbiorach MHK)
• dr Edyta Gawron (Katedra Judaistyki Ośrodek Studiów nad Historią i Kulturą Żydów Krakowskich UJ), Różne formy pomocy Żydom w Krakowie w świetle relacji i wspomnień pisanych

12.30 - 13.00 Przerwa kawowa

13.00 - 14.00

II. Żydowski ruch oporu w okupowanych Krakowie

• Jakub Nowakowski (Żydowskie Muzeum Galicja w Krakowie), Żydowskie organizacje ruchu oporu w Krakowie
• Marta Korycińska (absolwentka Katedry Judaistyki UJ), Julian Aleksandrowicz i jego udział w ruchu oporu w czasie II wojny światowej

14.00 - 15.00

III. Dyskusja panelowa z udziałem uczestników  sesji: Czego nie wiemy o ratowaniu Żydów i żydowskim ruchu oporu w Krakowie?

• Miejsce: Muzeum Historyczne Miasta Krakowa, Oddział Fabryka Emalia Oskara Schindlera, ul. Lipowa 4 (sala kinowa, I piętro)

Wstęp wolny, bez zapisów!

15.00 - 18.00 Warsztaty dla nauczycieli z wybranych tematów nauczania o Holokauście:

• 15.00 - Wrogość. Obojętność. Przemoc. Jagna Kofta, edukator Działu Edukacji Muzeum Historii Żydów Polskich
• 16.30 - Ratowani, ratujący, walczący... Anna Wencel, kierownik Działu Edukacji Żydowskiego Muzeum Galicja

Organizatorami spotkania są:

• Katedra Judaistyki: Ośrodek Studiów nad Historią i Kulturą Żydów Krakowskich UJ
• Muzeum Historyczne Miasta Krakowa

Źródło: Muzeum Historyczne Miasta Krakowa

W środę, 4 kwietnia, o godz.18.00 wokół książki prof. Pawła Śpiewaka, pt.

Żydokomuna: interpretacje historyczne,

dyskutować będą:

• prof. Andrzej Paczkowski
• prof. Dariusz Stola
• prof. Paweł Śpiewak

Paweł Śpiewak, wybitny socjolog, pod tym prowokacyjnym tytułem zawarł swoje wnikliwe badania nad zjawiskiem uczestniczenia Żydów w komunistycznych instytucjach. Powstała fascynująca książka, która tłumaczy, skąd się wziął stereotyp żydokomuny i na ile był rzeczywiście uzasadniony, a na ile jest tylko antysemickim epitetem. Jak mówi autor: „Chciałem zasygnalizować, że istniało zjawisko o podłożu ideologicznym, które tym hasłem określano. Zjawisko, które miało katastrofalne skutki. Bez niego nie można zrozumieć Holokaustu, nie można zrozumieć przedwojennego antysemityzmu w Polsce. Mit Żydów komunistów mordujących polskich patriotów to echo odwiecznych antysemickich stereotypów”.

W czwratek, 12 kwietnia, o godz. 18.00, w ramach cyklu "Czwartki na Tłomackiem: Historia na taśmie" odbędzie się projekcja filmu:

Żydokomuna, reż. Anna Zawadzka (75 min)

W rozmowie z reżyserką udział wezmą

• Piotr Forecki
• Bożena Keff

Jaki był stosunek przedwojennej lewicy do tzw. "kwestii żydowskiej"? Co sprawiło, że wielu Żydów zaangażowało się w socjalizm i komunizm? Gdzie przebiegały spory między ugrupowaniami lewicowymi, jeśli chodzi o politykę wobec mniejszości etnicznych i narodowych? Jaki był wpływ wojny i terroru hitlerowskiego na lewicowe zaangażowanie Polaków-Żydów? Jak wygląda historia Polski w XXw. widziana oczami przedwojennych marksistów? Co myślą oni o współczesnej polityce historycznej? Na te, i wiele innych pytań, odpowiedzi szuka film dokumentalny "Żydokomuna". Całość jest próbą dekonstrukcji tytułowego pojęcia, wciąż funkcjonującego w polskim języku potocznym i politycznym. W filmie występują przedwojenne działaczki i działacze, skupieni wówczas wokół partii i organizacji komunistycznych i socjalistycznych, m.in. Komunistycznej Partii Polski, Polskiej Partii Socjalistycznej, Bundu, Młodzieżowej Organizacji Pomocy Rewolucjonistom, a także ich dzieci oraz historycy ruchu robotniczego i historycy antysemityzmu.

Źródło: ŻiH

 "Historia rodzin Ulmów, Baranków i Kowalskich."


Wykład połączony będzie z prezentacją monet NBP "Polacy Ratujący Żydów - Rodziny Ulmów, Baranków i Kowalskich", której dokona Lesław Wilczak.

Spotkanie odbędzie się w czwartek 29 marca, o godz. 12.00 w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej w Krakowie (ul. Rajska 1, sala 53).

Od początku II wojny światowej żołnierze niemieccy okazywali wrogi stosunek wobec ludności żydowskiej. Z początkiem grudnia 1939 roku rozporządzeniem dowódcy SS i policji w Generalnym Gubernatorstwie obowiązywał Żydów od lat 12 do 60 przymus pracy.  Od października 1941 roku na podstawie rozporządzenia Generalnego Gubernatora Hansa Franka kara śmierci przewidziana była za opuszczanie przez Żydów gett, jak również za udzielanie im schronienia. Od 1942 r. rozpoczęła się planowa akcja likwidowania całej społeczności żydowskiej w okupowanej Polsce.

Mimo groźby utraty życia znaleźli się ludzie, a nawet całe rodziny, które z narażeniem życia ukrywały rodziny żydowskie. Wiele z nich zostało zamordowanych. Najbardziej znane są przypadki z Ciepielowa, Siedlisk, oraz Markowej. 6 grudnia 1942 r. w Ciepielowie żandarmeria z posterunku w Górkach Ciepielowskich  zamordowała 21 osób. Był to element większych represji, w wyniku których w ciągu dwóch dni w bliskiej okolicy rozstrzelano 33 osoby za pomoc Żydom. Wśród nich byli Adam i Bronisława Kowalscy oraz ich dzieci Janina, Zofia, Stefan, Henryk, Tadeusz. Zostali oni spaleni żywcem wraz z
sąsiadami Obuchiewiczami w domu tych ostatnich. W położonych 3 km od Miechowa Siedliskach rodzina Baranków ukrywała czworo Żydów. Zostali oni odszukani i zamordowani 15 marca 1943 r. przez Niemców, którzy następnie rozstrzelali gospodarzy Wincentego i Łucję, następnie ich dzieci Henryka i
Tadeusza, a kolejnego dnia macochę Wincentego Katarzynę.  Najbardziej znanymi Polakami zamordowanymi za pomoc Żydom są Ulmowie z Markowej. Przyjęli pod swój dom ośmioro Żydów: pięciu mężczyzn o nazwisku Szall - ojca i czterech synów - oraz Lai, jej siostry Gołdy Goldman i małej dziewczynki.

24 marca 1944 r. pod dom Ulmów przybyła niemiecka karna ekspedycja. Zamordowano wszystkich Żydów oraz Ulmów - Józefa, jego żonę Wiktorię będącą w  zaawansowanej ciąży oraz ich szóstkę dzieci: Stanisławę, Barbarę, Władysława, Franciszka, Antoniego i Marię

Główną ideą konferencji jest refleksja nad znaczeniem wiedzy w życiu człowieka i w rozwoju cywilizacji.

"Pragniemy również, aby nauczycielom i dydaktykom obrady i ich efekty pod postacią publikacji pozwoliły na refleksje odnośnie nowego przedmiotu w szkole ponadgimnazjalnej „Historia i społeczeństwo”.

Mamy nadzieję, że obradom jak i atmosferze spotkania sprzyjać będzie specyfika miejsca – centrum szkoleniowe, w pobliżu urokliwego osiemnastowiecznego pałacu, prowadzone przez Fundację „Krzyżowa” dla Porozumienia Europejskiego".

Obrady konferencji skoncentrowane zostaną wokół trzech modółów:

1.Edukacja

• Osiągnięcia naukowe, przedstawiciele świata nauki w podręcznikach i materiałach dydaktycznych.
• Szkoły wyższe – instytucje badawcze czy placówki edukacyjne.
• Badania nad edukacją jako dyscypliną naukową.

2. Kultura

• Wpływ innowacji naukowo-technicznych na rozwój kultury masowej.
• Odkrycia wielkie i małe – jak można zmierzyć wartość badań naukowych.
• Popularyzacja wiedzy naukowej.

3. Społeczeństwo

• Sławni uczeni – sylwetki, badania, osiągnięcia.
• Wpływ odkryć naukowych na rozwój przemysłu.
• Postęp naukowy – katastrofa czy zbawienie dla życia codziennego człowieka.

 
Termin nadsyłania zgłoszeń mija 30 kwietnia 2012 r.

Opłata konferencyjna wynosi 400 zł. W ramach opłaty organizatorzy zapewniają nocleg (w 2-osobowym pokoju; za pokój 1-osobowy dopłata 70 zł), wyżywienie, materiały konferencyjne, recenzowaną publikację oraz „historyczne atrakcje”.

Kierownik naukowy: Dr hab. Grażyna Pańko prof. UWr

Sekretarze konferencji

Dr Małgorzata Skotnicka (tel. 506 406 721)

Dr Barbara Techmańska (tel. 608 867 105)

Formularz zgłoszeniowy należy przesłać na adres mailowy organizatorów: skotnickam(at)interia.pl lub batech(at)wp.pl \

lub

pocztą na adres:

Zakład Dydaktyki Historii i Wiedzy o Społeczeństwie

Instytut Historyczny Uniwersytetu Wrocławskiego

ul. Szewska 49 50-139 Wrocław

Formularz zgłoszeniowy do pobrania:

źródło: Konferencje Humanisty

W pierwszej kwietniowej dyskusji, odbywającej się w Warszawie udział wezmą:

• prof. Olga Malinova z Rosyjskiej Akademii Nauk (Aktualna pamięć historyczna w Rosji)
• profesor Stanisław Kulczyckij z Instytutu Historii Akademii Nauk Ukrainy (Stosunek Rosjan do Ukrainy współcześnie i w przeszłości )
• prof. Andrzej Nowak z Uniwersytetu Jagiellońskiego (Rosyjska debata z perspektywy polskiej)

Spotkanie odbędzie się we wtorek, 3 kwietnia 2012 w Bibliotece Uniwersyteckiej w Warszawie (BUW), ul. Dobra 56/66, sala 316 (poziom 3)

Start: godz. 17.00

WSTĘP WOLNY!

O idei debat: Dialog Pamięci Historycznych w Regionie ULB

Od kilku miesięcy w Wilnie i w Warszawie odbywają się spotkania z cyklu debat historyków polskich, litewskich, białoruskich, ukraińskich i rosyjskich poświęconych pamięci historycznej w naszym regionie. Organizatorami projektu są Instytut Historii Litwy Litewskiej Akademii Nauk i Muzeum Historii Polski w Warszawie.

Celem jest zapoznanie się z różnymi punktami widzenia na wspólną historię i zrozumienie racji przedstawicieli poszczególnych krajów.
Organizatorom zależy przede wszystkim na stworzeniu forum, na którym postawione zostaną problemy trudne, niekiedy zatruwające wzajemne stosunki między naszymi narodami. Być może uda się zbudować jakieś wspólne stanowisko, ale nie ono jest najważniejsze. Najważniejsze jest zapoznanie uczestników z wrażliwością historyczną właściwą Polakom, Litwinom, Białorusinom, Ukraińcom i Rosjanom po to, abyśmy rozmawiając o wspólnej historii wzajemnie się nie ranili w sposób często nieświadomy, jak to niekiedy zdarza się dziś.

Program debat przewiduje poruszenie kilkunastu zagadnień. Na koniec, w czerwcu 2012 roku zorganizowana zostanie debata podsumowująca, a cały program ma ukoronować wydanie książki w językach polskim, litewskim, białoruskim, ukraińskim i rosyjskim.
 

Tematy kolejnych spotkań:

12. 04.2012

Katyń jako czynnik w stosunkach polsko-rosyjskich?

• Wykład: Wojciech Materski
• Komentarz: Nikita Petrov, Vladas Sirutavičius
• Miejsce: Uniwersytet Wileński

10.5.2012

Katharsis? Mord na Żydach Jedwabnego w polskiej debacie tożsamościowej i dyskusja „Żydzi w historii i polityce historycznej Białorusi, Litwy i Ukrainy”.

• Wykład: Andrzej Żbikowski
• Dyskusja panelowa: Šarūnas Liekis, Mychajl Tyaglyj
• Miejsce: Uniwersytet Wileński

23.5.2012

Przeszłość – łączy, czy dzieli? Tożsamości narodowe oraz procesy zbliżenia państw w regionie ULB (PR). Przykłady Polski-Ukrainy, Polski-Niemiec, Litwy-Polski, Polski-Rosji.

• Moderator: Adam Michnik
• Dyskusja panelowa: Andrij Portnow, Aliaksandr Smalianczuk, Arsenij Roginskij, Alvydas Nikžentaitis, Robert Traba
• Miejsce: Uniwersytet Warszawski

1.6.2012

Centralne figury pamięci europejskiej: na przykładzie muzeum historii europejskiej w Brukseli.

• Wykłady: Krzysztof Pomian, Aleida Assmann, Leonidas Donskis
• Miejsce: Uniwersytet Wileński

Dotychczas w ramach cyklu: Dialog Pamięci Historycznych w Europie Środkowo-Wschodniej odbyły się debaty:

13. 10. 2011

Rola idei Giedroycia dla stosunków międzynarodowych na przestrzeni ULB.

• Wykład: Alfredas Bumblauskas
• Dyskusja panelowa z udziałem: Jana Malickiego, Andrija Portnowa, Vladasa Sirutavicziusa, Moderator: Alvydas Nikžentaitis

10.11.2011

Historia Polski: „swoi” i „obcy” w koncepcji tworzonego Muzeum Historii Polski.

• Wykład: Igor Kąkolewski i Robert Kostro
• Komentarz: Jūratė Kiaupienė, Sofia Diak

8.12.2011

Historia Litwy: koncepcje historyków vs. dominujące w społeczeństwie wizje przeszłości.

• Wykład: Alfredas Bumblauskas
• Komentarz: Andrzej Rachuba, Aleksander Kraucewicz

17.11.2011 i 15.12.2011
Dwa narodowe toposy w stosunkach litewsko-polskich: „okupacja Wilna” i „Wilno jako stolica Kresów Wschodnich”

• Wykład: Dangiras Mačiulis (Rimantas Miknys), Jan Kieniewicz
• Komentarz: Aliaksandr Smalianczuk

21.2.2012

WKL i państwo białoruskie: toposy kultury pamięci na Białorusi. „WKL vs. Republika Partyzancka”.

• Wykład: Aleh Dziarnowicz
• Komentarz: Alvydas Nikžentaitis, Elena Temper

2.03.2012

Historia Ukrainy: dominujące wizje przeszłości na Ukrainie Wschodniej i Zachodniej.

• Wykład: Volodymyr Kulyk, prof. Tomasz Stryjek, Jenny Alwart
• Komentarz: Andrzej Chojnowski, Wilfried Jilge

15.3.2012

Film historyczny jako narzędzie polityki zagranicznej: Republika Kozacka oraz Polska i Rosja w walce o Ukrainę.

• Uczestnicy dyskusji: Martin Aust (prof. Uniwersytetu w Monachium), Mirosław Nagielski (prof. Uniwersytetu Warszawskiego), Aurimas Svedas (doc. dr z Uniwersytetu Wileńskiego)
• Moderator: Alvydas Nikzentaitis (dr hab. Z Instytutu Historii Litwy)

"Losy polskich dzieci - uchodźców w Indiach w latach 1942-1948 w 70 rocznicę ich ewakuacji z ZSRR"

Spotkanie zorganizowane zostało przez Fundację Kresy-Syberia, Centrum Studiów Polska-Azja wraz z Kołem Polaków z Indii oraz Przystanek Historia Centrum Edukacyjne IPN w 70 rocznicę lądowej ewakuacji dzieci polskich z sierocińców radzieckich przez polskich dyplomatów do Indii.

Wykład przybliży ten mało znany fragment polskiej historii oraz sylwetkę opiekuna dzieci - maharadży Jam Saheba.

Miejsce:

Przystanek Historia Centrum Edukacyjne IPN

ul. Marszałkowska 21/25, Warszawa

źródło: Centrum Edukacyjne Przystanek Historia

"Stanisław Mierzwa - Ludowiec Niezłomny"

W spotkaniu, połączonym z promocją książki "Stanisław Mierzwa 1905-1985. Ludowiec i działacz niepodległościowy" (red. Mateusz Szpytma) udział wezmą:

• prof. Andrzej Banach
• prof. Alina Fitowa
• dr Janusz Gmitruk
• Jacek Mierzwa
• Elżbieta Pietrzyk
• Mateusza Szpytma

Prowadzenie: dr Marek Lasota

Stanisław Mierzwa był przedwojennym działaczem ruchu młodowiejskiego i
ludowego, w czasie okupacji stał się postacią krajowego formatu w konspiracyjnym ruchu ludowym. W marcu 1945 r. wraz z piętnastoma innymi przywódcami Polskiego Państwa Podziemnego został podstępnie aresztowany, a następnie sądzony w Moskwie. Po powrocie do kraju był jednym z czołowych polityków Polskiego Stronnictwa Ludowego. Aresztowany przed wyborami do Sejmu Ustawodawczego, został skazany na 10 lat więzienia, które opuścił dopiero w 1953 r.

W PRL był Mierzwa ojcem duchowym najliczniejszego w ruchu ludowym środowiska opozycyjnego, kultywującego tradycje Wincentego Witosa, gromadzącego do
końca niezależnych byłych współpracowników Stanisława Mikołajczyka.

W 25. rocznicę jego śmierci krakowski oddział IPN wspólnie z Wydziałem Historycznym Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Towarzystwem Przyjaciół Muzeum Wincentego Witosa w Wierzchosławicach zorganizował konferencję naukową, mającą nie tylko przypomnieć losy tej postaci, ale też przedstawić nowe ustalenia badawcze z nią związane.

Pokłosiem tej konferencji jest tom "Stanisław Mierzwa 1905-1985. Ludowiec i działacz niepodległościowy", zredagowany przez Mateusza Szpytmę. Oprócz instytucji organizujących konferencję, w jego wydanie włączyło się także Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego w Warszawie. Zamieszczono w nim zarówno referaty naukowe, jak i wygłoszone na konferencji wspomnienia czy relacje. Całości dopełnia bogaty materiał ilustracyjny dokumentujący biografię bohatera książki.

Spotkanie odbędzie się w Auli ks. J. Tischnera

Instytut Historii UJ (ul. Gołębia 13) w Krakowie.

Od 3 do 31 marca 2012 r. w Lublinie trwają warsztaty historyczne:

Historia moja pasja - czyli o sensie poznawania historii

Organizatorem przedsięwzięcia jest Instytut Historii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego im. Jana Pawła II.

Warsztaty adresowane są do maturzystów, licealistów oraz wszystkich zainteresowanych historią.

Udział w wykładach jest bezpłatny.


Program:

3 marca godz. 10.00 – 13.00 (sobota)

Przywitanie uczestników – prof. Paweł Kras, Dyrektor Instytutu Historii KUL

I. O źródłach naszej cywilizacji

1. Czym jest historia i o pożytkach z jej poznawania - prof. Witold Matwiejczyk, Koordynator Warsztatów Historycznych
2. Nergal i inni…, czyli o bogach starożytnego Orientu – dr Maciej Münnich
3. Historyk w poszukiwaniu duszy w starożytnej Grecji – dr Lech Trzcionkowski

10 marca godz. 10.00 – 13.00 (sobota)

II. Czas i miejsce - fundamenty historii

1. Dlaczego papież Grzegorz XIII w 1582 roku dokonał reformy kalendarza juliańskiego – prof. Henryk Wąsowicz
2. Historia ukryta w dawnych mapach – prof. Bogumił Szady
3. Na tropach lubelskiego smoka – Tajemnice średniowiecznego Lublina– dr Jacek Chachaj

17 marca godz. 10.00 – 13.00 (sobota)

III. O wojnach, bitwach i ich bohaterach

1. Bitwa pod Cedynią – czyli jak miało być, a jak wyszło? – dr Piotr Plisiecki
2. „Naprzód psie krwie, cesarz patrzy!” – Najpiękniejsze szarże epoki napoleońskiej – dr Marcin Baranowski
3. Najmłodsi konspiratorzy w podziemiu niepodległościowym po II wojnie światowej – dr Ewa Rzeczkowska

24 marca godz. 10.00 – 13.00 (sobota)

IV. Historia ludzi - ludzie w historii

1.  „Nigdy z królami...” – portret prawdziwy konfederatów barskich – dr Arkadiusz Stasiak
2.  W podziemiach tajnego zamku – Tajemnica majora Waleriana Łukasińskiego– prof. Anna Barańska
3. Kapitan Roman Garby – Czerniewski – Polak, który oszukał Hitlera – prof. Rafał Wnuk

31 marca godz. 9.30 – 13.00 (sobota)

V. Historia na tropie mitów i legend

1. Książę Henryk Sandomierski i templariusze – dr Zbigniew Piłat
2. Czarna legenda Inkwizycji – prof. Paweł Kras
3. Czy królowi wolno było się zakochać? – dziwne przypadki polskich Jagiellonów– dr Agnieszka Januszek–Sieradzka

VI. Jak zdać maturę z historii

Wykład metodyczny – mgr Aleksander Petkiewicz, XXI LO w Lublinie


MIEJSCE Gmach Główny KUL

Aleje Racławickie 14, Lublin

I piętro, sala 110

KONTAKT" Instytut Historii KUL

tel: 81 445 40 19

Źródło: IH KUL

odbędzie się wykład profesora Jerzego Jedlickiego, pt.

"Jak zapamiętamy XXI wiek?"

Organizatorem spotkania jest Fundacja Centrum im. prof. Bronisława Geremka

Prof. Jerzy Jedlicki

• profesor Instytutu Historii PAN, historyk idei i dziejów społecznych, zajmuje się również badaniami Europy XVIII–XX w.. Przewodniczący Rady Programowej Stowarzyszenia Przeciwko Antysemityzmowi i Ksenofobii Otwarta Rzeczpospolita.
  Autor takich prac jak: Jakiej cywilizacji Polacy potrzebują, Warszawa 1988; Świat zwyrodniały, Warszawa 2000; Dzieje inteligencji polskiej do roku 1918, red. t. 1–3 i autor t. 2: Błędne koło 1832–1864, Warszawa 2008

Wstęp wolny.

Organizatorzy proszą jednak o potwierdzenie udziału wiadomością e-mail na adres fundacja@geremek.pl.

Źródło:

Fundacja Centrum im. prof. Bronisława Geremka

IH PAN

Konferencja odbędzie się 16-18 lutego 2013 r. Niemieckim Instytucie Historycznym w Warszawie, Pałac Karnickich (Aleje Ujazdowskie 39)


O celach i głównych problemach konferencji piszą inicjatorzy przedsięwzięcia:

W referatach prosimy o odniesienie się do następujących obszarów:

• Antysemityzm polityczny
• Przemoc i formy dyskryminacji antyżydowskiej
• Opór wobec antysemityzmu

Celem badawczym jest zatem rekonstrukcja kluczowych idei antysemityzmu politycznego, wraz z jego relacjami wobec dominujących w społeczeństwie ideologii i światopoglądów (szczególnie usytuowanie dyskursów antysemickich w obrębie projektów nacjonalistycznych). Dyskusję chcemy skupić wokół następujących zagadnień: jaki był stosunek zbiorowych aktorów antysemickich (partie polityczne, organy prasowe, poszczególni intelektualiści itd.) wobec takich zagadnień politycznych, ekonomicznych i kulturalnych, jak m.in. zmierzch kultury tradycyjnej liberalizm polityczny, rozwój nowoczesnych form masowej komunikacji społecznej, kształtowanie nowoczesnej wspólnoty narodowej itd.

Dyskursy i praktyki społeczne wzajemnie się warunkują. Zjawisko politycznego antysemityzm wymaga zbadania jego konsekwencji, tzn. jak wpływał on na przekształcenia codziennych stosunków między Żydami a nie-Żydami. Chodzi tu przede wszystkim o kompleks zagadnień obejmujących praktyki dyskryminacyjne wobec ludności żydowskiej i osób pochodzenia żydowskiego (m.in. numerus clausus, numerus nullus, tzw. strefy osiedlenia, bojkot ekonomiczny), a także pogromy, zajścia uliczne, demonstracje i wystąpienia masowe. Dla zrozumienia ich przyczyn i dynamiki należy spróbować odpowiedzieć na pytania: jakie materialne i ideologiczne cele przyświecały uczestnikom zajść antyżydowskich? Jak uzasadniali oni przemoc; czy i jak kształtowała się „wspólnota przemocy”? Jaką rolę odegrała przemoc w formowaniu i integracji radykalnych grup nacjonalistycznych, nastawionych antysemicko? Kwestię udziału instytucji propagujących antysemityzm należy uzupełnić o problem reakcji na nie ze strony instytucji państwa (na poziomie sądowym, administracyjnym, parlamentarnym, policyjno-wojskowym itd.). Znaczenie mają tutaj próby wprowadzenia ustawodawstwa dyskryminującego Żydów i nadania im szczególnego statusu prawnego w nowych państwach narodowych powstałych w regionie po I. wojnie światowej i porównanie tych działań z analogicznymi praktykami we wcześniejszym okresie. Porównawczy aspekt tych praktyk i działań wydaje się być szczególnie ważny dla zrozumienia charakteru, natury i dynamiki przemocy antysemickiej.

Ideologia i praktyki antysemickie spotykały się ze zróżnicowanymi reakcjami. Poza ich nosicielami i świadkami zdarzeń, należy uwzględnić postawy sprzeciwu zarówno w obrębie głównych instytucji państwowych, jak i społecznych (m.in. rządy, partie, kościoły, stowarzyszenia, organizacje międzynarodowe itd.). Kluczową rolę odgrywają tu postawy samych Żydów wobec antysemityzmu na płaszczyźnie instytucjonalnej (organizacje żydowskie), intelektualnej (m.in. interpretacje przyczyn i sensu antysemityzmu, postulowane postawy wobec antysemityzmu), politycznej oraz jednostkowej. Zagadnienia te należy usytuować w kontekście różnych prób przeciwdziałania przemocy i praktykom bojkotu Żydów ze strony organizacji żydowskich i nieżydowskich, a także praktycznych form samoobrony Żydów i związanej z tym współpracy z organizacjami nieżydowskimi w przestrzeni (narodowych) wspólnot politycznych i w skali międzynarodowej.

Zainteresowanych udziałem w konferencji organizatorzy proszą o przesłanie CV oraz abstraktów z podaniem tematów wystąpień (1500 znaków w pliku Word) w języku angielskim, niemieckim lub polskim do 30 kwietnia 2012r.
na adres: konferencja(at)dhi.waw.pl

Kontakt
Dr Tim Buchen: buchen@dhi.waw.pl
Dr Piotr Kendziorek: pkendziorek@jhi.pl
Dr Grzegorz Krzywiec: gkrzywiec@jhi.pl

Źródło: ŻIH

Przyszłość historii mówionej – nauka, archiwa, edukacja

Sesja odbędzie się w piątek, 30 marca 2012 r. w Warszawie w siedzibie
Centrum Edukacyjnego IPN im. Janusza Kurtyki
ul. Marszałkowska 21/25, Warszawa

Cele i idea konferencji:

1. Dyskusja na temat standardów metodologicznych w historii mówionej.
2. Wymiana doświadczeń w zakresie realizowania i wykorzystywania zarejestrowanych rozmów ze świadkami historii.
3. Stworzenie skryptu będącego uniwersalnym przewodnikiem dla instytucji oraz indywidualnych badaczy chcących przeprowadzać wywiady ze świadkami historii.
4. Stworzenie ogólnopolskiej bazy projektów, związanych z historią mówioną, realizowanych przez instytucje i osoby prywatne.
5. Upowszechnienie historii mówionej jako interdyscyplinarnej formy poznawania przeszłości.

Program:

10.00–11.30

I. Historia mówiona jako głos przeszłości oraz forma badania pamięci jednostki. Metodologia „oral history”

moderator: Jan Olaszek

referat wprowadzający: dr Piotr Filipkowski (Polskie Towarzystwo Historii Mówionej)

dyskutanci:

• prof. Jerzy Eisler (Instytut Pamięci Narodowej/Instytut Historii PAN),
• dr Olga Linkiewicz (Instytut Historii PAN),
• dr Paweł Sowiński (Instytut Studiów Politycznych PAN),
• dr Joanna Wawrzyniak (Instytut Socjologii UW)

Przerwa kawowa

11.50–13.20

II.  Techniki archiwizacji i udostępniania nagranych relacji świadków historii.

moderator: Konrad Starczewski

referat wprowadzający: Martin Šmok (USC Shoah Foundation Institute)

dyskutanci:

• dr Jarosław Pałka (Dom Spotkań z Historią)
• Dominik Czapigo (Ośrodek KARTA),
• Anna Maria Mydlarska (Europejskie Centrum Solidarności),
• Marta Grudzińska (Państwowe Muzeum Na Majdanku),
• Jan Radziukiewicz (Muzeum Powstania Warszawskiego),
• Tomasz Czajkowski (Teatr NN Brama Grodzka)

Przerwa kawowa

13.40–15.10

III. Historia mówiona i jej implikacje edukacyjne. Doświadczenia i perspektywy.

moderator: Rafał Pękała

referat wprowadzający: dr Marta Kubiszyn (Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej)

dyskutanci:

• Monika Koszyńska (Instytut Pamięci Narodowej),
• Piotr Sroka (Ośrodek Pamięć i Przyszłość),
• Katarzyna Kuzko-Zwierz (Muzeum Warszawskiej Pragi O/MHW),
• Agata Zysiak (Łódzkie Stowarzyszenie Inicjatyw Miejskich TOPOGRAFIE),
• Przemysław Olszewski (Fundacja Animacja),
• Wioletta Wejman (Teatr NN Brama Grodzka)

Lunch

16.00–18.00

IV. Dyskusja nad:

1. projektem bazy katalogowej zrealizowanych w Polsce relacji

• moderator: Karolina Żłobecka

2. projektem skryptu historii mówionej zawierającym standardy związane z przygotowaniem, zbieraniem, upowszechnianiem, przechowywaniem i wykorzystaniem relacji świadków historii.

• moderator: Michał Kurkiewicz

Kontakt w sprawie uczestnictwa: konrad.starczewski(at)ipn.gov.pl